Overkapping A12 ‘zo simpel en afdoende als een paperclip’

De Stichting Duurzame A12, bestaande uit burgers uit Rozendaal, Velp en Arnhem, stelt zich niet op als actiegroep, maar als meedenktank....

En toen zei iemand: er moet een dak op. Dit idee, voor de vuist weg genoemd tijdens een brainstormsessie van Stichting Duurzame A12, krijgt vandaag een uniek vervolg. Want als minister Peijs van Verkeer niet uit zichzelf tachtigduizend euro vrijmaakt voor een haalbaarheidsstudie, dan wordt ze daartoe wel aangespoord door een motie met een grote Kamermeerderheid. De kans dat ze die naast zich neerlegt, is klein.

Een lichtgewicht dak waarin geluid wordt geabsorbeerd en vuile lucht gefilterd, kan dé oplossing zijn voor die plekken waar snelwegen dichtbevolkte gebieden doorsnijden. Niet alle 2600 kilometer snelweg in Nederland moet overkapt worden, alleen die delen waar bewoners direct lijden onder lawaai en luchtvervuiling.

Het idee is zo simpel en afdoende als een paperclip, vindt secretaris Koen Lau van de Stichting Duurzame A12. Deze stichting bestaat uit een groep burgers uit Rozendaal, Velp en Arnhem die zich niet hebben opgesteld als een actiegroep, maar als een meedenktank, zegt bestuurslid Bernard Kühne. ‘We zeggen niet alleen nee, we komen ook met alternatieven.’

De A12 tussen de knooppunten Velperbroek en de Waterberg heeft sinds 1996 slechts aan een kant een geluidsscherm. Het geluid botst op dat ene scherm en weerkaatst. Lau: ‘Het is niet te achterhalen waarom er niet aan twee kanten schermen zijn geplaatst. Wellicht bestond het plan de A12 op den duur te verbreden al, we weten het niet. Wel is duidelijk dat het geluid sindsdien de dorpen Rozendaal en Velp inkomt.’

Het lawaai treft de arbeiderswijk Geitenkamp in Arnhem-Noord niet meer, maar komt bij de Rozendalers dubbel zo hard aan. Daar kunnen de bewoners een wijk, haast Amerikaans van opzet, elkaar op het terras niet meer verstaan. Het duurde niet lang of de werkgroep A12 had actieve leden.

Van meet af aan stond de werkgroep voor ogen dat het protest niet vanaf de barricaden moest worden gevoerd. ‘We wilden alternatieven bedenken en aan tafel komen met beslissers.’

Lau: ‘Strijden tegen geluidsoverlast is heilloze weg. Overlast is, zeggen overheden, een kwestie van perceptie. Geluidsmetingen staan onder invloed van hoeveelheid verkeer, wind of regen. Hierdoor wordt geluid alleen berekend.’

Het was een dans langs veel overheden. Kühne: ‘We konden niets afdwingen, alleen met ideeën komen.’ Het eerste succes boekte de groep bij de gemeenten Arnhem, Rheden en Rozendaal: er kwam een zoab-wegdek (zeer open asfalt beton). Het tweede succes was trajectcontrole. Het aanvragen van snelheidscontrole over een langer traject bleek via justitie en het OM te gaan.

Samen met de verwachte verbreding van de A12 zou de geluidsoverlast verleden tijd zijn. Maar een uitspraak van de Raad van State blokkeerde alle bouwplannen, ook rond de A12. Het gehalte fijnstof is te hoog. Sindsdien is de werkgroep A12 veranderd in Stichting Duurzame A12 en reikt haar ambitie hoger: een dak over het hele traject, vooral tegen al die onzichtbare roetdeeltjes, waarvan ze aanvankelijk nog niet bewust waren. Lau: ‘Geluidsoverlast is een directe aantasting van het woongenot, maar fijnstof is een sluipend gevaar voor de volksgezondheid.’

Wat als los idee begon, werd uitgewerkt en omarmd door drie marktpartijen, Tauw, BAM-wegen en ABT. Zij achten een dak technisch haalbaar en zijn bereid de helft van het haalbaarheidsonderzoek te betalen. Wijkvereniging en lokale overheden staan garant voor nog een deel. Nu de rijksoverheid nog. CDA, PvdA, GroenLinks en VVD hebben reeds hun steun gegeven. Het kost de minister relatief weinig, zeggen Kühne en Lau. Bovendien vinden ze dat hun burgerinitiatief een onderzoek waard is.