‘Nu doorzetten Den Haag, of mond dicht over segregatie’

Deskundigen in de jeugdzorg die het stokje overdragen aan een andere deskundige die het vervolgens dunnetjes overdoet. Dat moet anders, vindt wethouder Aboutaleb....

‘Veel geld, 625 miljoen euro?’, zegt de Amsterdamse wethouder Ahmed Aboutaleb. ‘Het is voor niks! Minder dan de Betuwelijn. En we hebben het hier wel over de toekomst van ons land, de software van onze steden waar een kwart van het geld wordt verdiend.’

De consensus over de zwakheden van het jeugdbeleid, met zijn wirwar aan clubs, verantwoordelijkheden en structuren is vrijwel totaal. Na incidenten met de peuter Savannah, het drama-Rowena Rikkers en onlangs de vondst van het ‘Maasmeisje’ Gessica, bevinden zelfvertrouwen en imago van ‘de zorgketen’ zich op een dieptepunt.

‘Terecht’, zegt Aboutaleb. Hij lepelt casussen op waarbij twintig, dertig, nee vijftig professionals zich met een jongere bemoeiden en er nóg niets gebeurde. ‘Ik ben helemaal, he-le-maal uitgekeken op ketens, het idee dat deskundigen vanuit hun eigen expertise het stokje van elkaar overnemen. In de praktijk doet iedere volgende instantie het werk van de vorige nog eens dunnetjes over. Niemand schiet er iets mee op.’

De afgelopen twee jaar studeerden Aboutaleb en zijn Rotterdamse collega Geluk op maatregelen die de patstelling moeten doorbreken. Den Haag en Utrecht haakten aan. Twee weken voor de verkiezingen is het zover. ‘Precies het goeie moment’, zegt Geluk. ‘We hebben al het werk gedaan. De formateurs van een nieuw kabinet kunnen er zo mee aan de slag.’

In een gesprek met de G4-wethouders buitelen voorbeelden over elkaar heen. Hoe moeizaam het is dat de portefeuille Jeugdzorg in de Haagse regio valt onder de burgemeester van Pijnacker, bijvoorbeeld. ‘Een bestuurlijk monstrum’, verzucht de Haagse wethouder Sander Dekker.

Den Besten richtte in Utrecht onlangs een nieuw interventieteam op. Daardoor kon het aantal organisaties in sommige zaken teruggebracht worden van 34 naar 6.

En allemaal lopen ze op tegen de taaiheid van het schoolsysteem. Aboutaleb wilde afspraken maken over betere menging van etniciteiten op scholen. Die zouden een afspiegeling van de buurt moeten zijn.

‘Maar dan zeggen de grote scholen dat ze alléén meedoen als iederéén meedoet. En er is altijd een schooltje in een zwarte buurt dat zijn leerlingen uit de hele stad haalt. Die doen dan niet mee. Gebruiken die groten dat dan als welkom alibi? U mag het zeggen.’

Den Besten maakte in Utrecht ook zoiets mee. ‘Nieuwbouwwijk Leidsche Rijn, twee scholen in precies dezelfde buurt. Wordt de ene, onderdeel van een christelijke scholengemeenschap, toch weer helemaal wit en de andere helemaal zwart. Zeggen ze op die witte school: als wij nou door kunnen groeien en genoeg verdienen, dan kunnen we elders een nieuwe, zwarte school beginnen. Tsja, ik wil ook nog wel geloven dat de intenties goed zijn, maar zo komen we er niet.’

Maar het moet, zegt Aboutaleb: ‘Gemengde scholen halen de beste resultaten. Leerlingen moeten dus beter integreren’. Vanaf nu wil hij hulp, en minder ideologische scherpslijperij. ‘Als we nú niet doorzetten met deze maatregelen, dan wil ik vanuit Den Haag het woord segregatie ook echt nooit meer horen. Dan houden we er mee op en laten we het maar op zijn beloop.’