Een donkere nacht is alleen op vakantie nog bekoorlijk

Veel Nederlanders weten niet meer hoe bekoorlijk een donkere nacht kan zijn, zegt onderzoeker van lichtvervuiling Wim Schmidt. Maar de schoonheid van donkerte wordt dan weer wel herkend als ze ergens in Zuid-Europa of Afrika op vakantie zijn geweest....

De komende nacht zal het althans in 44 gemeenten donkerder zijn dan gebruikelijk. In die gemeenten is gehoor gegeven aan de oproep van de Stichting Natuur en Milieu en de Provinciale Milieufederaties om deel te nemen aan De Nacht van de Nacht. Voor één nacht worden de lichten van een aantal kerken, torens en overheidsgebouwen gedoofd.

Nederland is het meest verlichte land van Europa, zo werd enkele jaren geleden met Amerikaanse satellietopnames vastgesteld. Verlicht in die zin dat de donkerte van de nacht steeds meer wordt verdrongen door kunstlicht.

Het Overijsselse Ootmarsum en de Waddeneilanden Schiermonnikoog en Vlieland zijn de donkerste gemeenten van het land, de lichtste (onder meer Berkel en Rodenrijs, Maassluis en Capelle aan den IJssel) zijn allemaal in Zuid-Holland te vinden. Niet helemaal verwonderlijk: in die provincie is de meeste kastuinbouw te vinden.

De kas is de vijand van de donkere nacht. ‘De hoge lichtintensiteit en vooral de weerspiegeling is voor veel omwonenden een bron van ergernis’, weet Wilma van der Poll van Natuur en Milieu.

Maar de kastuinders blijken meer en meer gevoelig voor de klachten, voegt ze er aan toe. ‘In de Wieringermeer is het probleem behoorlijk goed aangepakt door het voor 95 procent afschermen van het licht in de avonduren en nacht. In de Zuidplaspolder wordt bij een kassencomplex zelfs naar 100 procent gestreefd.’

Onderzoek van Alterra wees vorig jaar uit dat steeds meer Nederlanders zich ergeren aan overvloedige kunstmatige verlichting. Vooral reclameverlichting maar ook overmatige straatverlichting wekken ergernis op. De oprukkende 24-uurseconomie maakt dat het in stedelijke gebieden steeds minder donker wordt.

Hoewel ze zeker niet worden overspoeld met klachten, dringt bij de gemeenten wel steeds meer het besef door dat lichthinder serieus moet worden genomen, zegt Wim Schmidt, voorzitter van het Platform Lichthinder. ‘Milieuafdelingen kijken beter naar de lichtuitstoot van grote gebouwen voor de omgeving. Je merkt het ook aan de armatuurkeuze voor straatverlichting. Veel gemeenten kiezen voor dimbare lichten en voor lichten die niet naar boven schijnen.’

In de Nacht van de Nacht gaan vijf gemeenten (waaronder Groningen en Deventer) hun straatverlichting dimmen of doven. Stadskanaal gaat de komende jaren zelfs duizend lantaarnpalen verwijderen. Schmidt: ‘Het is niet altijd hoe meer licht, hoe beter.’