Extreem-rechts radicaliseert gestaag

Voor de derde keer in korte tijd wordt in België een festival van extreem-rechtse groepen gehouden. Niemand is welkom, alleen de hardste kern van ultra-rechts in Europa....

Ergens in België vindt vandaag het ISD Memorial 2006 plaats. Wie niet weet wie of wat ISD is, is niet welkom. Ook niet welkom: joden, en alles wat links is. En dat is iedereen, behalve de selecte groep van zo’n duizend bezoekers die pas vandaag te horen krijgen waar het festival is.

Zij vormen de allerhardste kern van ultra-rechts in West-Europa. En mogelijk zo’n tweehonderd van hen zijn Nederlanders.

Vandaar dat AFA-Nederland, de ‘Anti-Fascistische Aktie’, deze week een waarschuwing liet uitgaan. Enkele van de meest nazistische groeperingen ter wereld, met namen als Combat 18, Racial Volunteer Force en Blood & Honour, organiseren wederom een festival ter nagedachtenis aan Ian Stuart Donaldson, die in 1993 bij een auto-ongeluk om het leven kwam. Hij was de zanger van Skrewdriver, het toppunt van de racistische pubrock.

Het is alweer het derde concert in korte tijd, en weer in België, constateert AFA. ‘Een paar jaar terug was dit nog een zeldzaamheid. België lijkt uit te groeien tot het trefpunt van het internationale Blood & Honour-netwerk’, zegt AFA-medewerker Paul Benschop die de neonazistische groeperingen in de gaten houdt.

Dat ultra-rechtse groepen voor hun manifestaties uitwijken naar Vlaanderen heeft alles te maken met de strenge aanpak in de buurlanden. In Duitsland zijn deze groepen verboden. Met als gevolg dat ook Nederland een uitvalsbasis wordt voor Duitse neo-nazi’s.

Zo werd Michael K. vorige maand nog veroordeeld voor de mishandeling van een Antilliaan in Papendrecht. K. hing sinds 2000 in Nederland rond, onder anderen met zijn kompaan Christoph S.. Die wordt in Duitsland gezocht voor het bijna doodschoppen van een Griek.

Sinds hun komst werden K. en kompanen actief in clubs als de Nederlandse Volksunie. Maar NVU-leider Constant Kusters was hen niet radicaal genoeg. Samen met Nederlandse veteranen van het neo-nazisme richtten ze nog extremere clubs op.

Organogrammen van die wereld zijn niet makkelijk te tekenen. Vaak zijn het dezelfde personen, soms bestaat een organisatie uit een naam, vijf man en een site. En de groepen splitsen sneller dan bij te houden is. Het meest opvallende wapenfeit van Blood & Honour in de voorbije jaren was dat de ene tak een feest van de andere tak uit elkaar sloeg.

Begin september kwam Blood & Honour weer in het nieuws. Tien Belgische militairen bleken lid van de Belgische tak. Ze werden opgepakt omdat ze aan een paramilitair trainingskamp hadden meegedaan, op terreinen en met materiaal van het Belgische leger. Bij huiszoekingen werden flinke voorraden vuurwapens en militaire voertuigen gevonden. Aan het kamp hadden ook Rotterdamse skinheads deelgenomen.

Door de fixatie op het moslimterrorisme is de traditionele aandacht voor extreem-rechts de laatste jaren weggezakt. Dat komt ook door de omvang van de groeperingen. Zelfs AFA, niet geneigd tot onderschatting, schat het aantal leden van Blood & Honour op ‘maximaal tweehonderd’. De afdeling in België is even groot. De Duitse fractie – weliswaar ondergronds – is iets groter.

Een andere reden voor de geringe media-aandacht is dat extreem-rechts zeer op zichzelf is. In maart werden nog een geluidstechnicus en een cameraman van de Vlaamse zender VTM toegetakeld toen ze probeerden binnen te komen bij een concert in Boechout, in de buurt van Antwerpen.

De scene die vandaag België binnenrijdt, laat zich kort samenvatten: voorliefde voor hakenkruizen, de Hitlergroet, en voor puzzeltjes die verwijzen naar het Derde Rijk (88=HH=Heil Hitler). De hits van bands als Blue Eyed Devils en Krafschlag worden meegezongen en gaan over Einsatz-gruppen en jodenvervolging.

Aan moslimhaat wordt niet gedaan. Dat is meer iets voor de zwakkelingen van de Nationale Alliantie en de Nederlandse Volksunie. Een club als NieuwRechts van Michiel Smit geldt als misselijkmakend tolerant en links.

‘De ruk naar rechts sinds de Fortuyn-revolte, maakt dat deze groepen steeds radicaler worden om zo nog op te vallen’, zegt Benschop van AFA. Islamscepsis is na september 2001 geen optie meer: te gewoon. Een beetje nazi wil niet dood gevonden worden naast iemand als, pakweg, Geert Wilders.

Om zich te onderscheiden van het grauw, hebben de aanhangers van ultra-rechts ideologieën verzonnen die aansluiten op hun denkbeelden. De aanslag op New York, of liever: Jew York, was een aanslag op het jodendom. Ook deze neonazi’s zijn nog steeds voor de vernietiging van de joden. En toen iedereen tegen Saddam Hussein was, verschenen er in 2003 rechts-radicalen met Irakese vlaggen

Verwarrend is het wel. Op een recente anti-Amerikaanse demonstratie liepen een paar skinheads tussen de veganisten van radicaal ultralinks. Iets dergelijks gebeurde een paar jaar terug ook bij een demonstratie georganiseerd door Michiel Smit. Die flirtte destijds met extreem-rechtse gabbers, maar hij was ook hartstochtelijk pro-Israël: NieuwRechts en de Joodse Defensie Liga liepen zij aan zij!

Hoewel het nog om kleine aantallen gaat, maken de Belgische autoriteiten zich zorgen. ‘Die tien militairen die zijn gearresteerd, hadden gigantische wapenvoorraden’, zegt Brice de Ruyver, criminoloog en de veiligheidsadviseur van de Belgische premier Verhofstadt. ‘Er zitten labiele persoonlijkheden tussen. In combinatie met wapens is dat een explosieve cocktail.’