'Laat grappenmakers betalen voor vals alarm'

De kosten van valse bommeldingen moeten worden verhaald op de ‘grappenmakers’....

In een interview met het AD zegt Joustra het onaanvaardbaar te vinden dat mensen door middel van een flauwe grap paniek zaaien. Hij verwijst ook naar het incident met de als zelfmoordterrorist verklede man die zich aan de poorten bij popfestival Lowlands meldde. ‘Onbegrijpelijk dat mensen nog steeds het lef hebben zulke grappen te maken. Als je zoiets in Amerika doet, kom je voorlopig niet thuis’, aldus Joustra.

Volgens een woordvoerster van de NCTb is het niet zo dat er concrete maatregelen aan zitten te komen. ‘Joustra heeft een aantal incidenten van de laatste tijd de revue laten passeren en heeft daarover zijn mening gegeven. Het gaat er vooral om mensen ervan te doordringen dat dit soort flauwigheden heel grote consequenties heeft’, aldus Judith Sluiter van de NCTb.

Het gaat daarbij niet alleen om de directe kosten die gemaakt worden als gevolg van de bommelding, maar vooral ook om de gevolgen van het lamleggen van het maatschappelijk verkeer. ‘Mensen realiseren zich dat helemaal niet, maar het leidt bij heel grote groepen tot enorm veel irritatie. Uiteindelijk kan dat de bereidheid om verdachte zaken serieus te nemen ondergraven’, aldus Sluiter.

De marechaussee op Schiphol neemt elke melding serieus: ‘Als iemand in de rij voor het inchecken zegt: ‘Ik heb een bom bij me’, of ‘Ik weet dat die man daarachter een bom in het toestel heeft geplaatst’, wordt hij altijd uit de rij gehaald’, zegt woordvoerder Rob Stenacker. ‘Zo’n man wordt dan meegenomen, verhoord en zo nodig in verzekering gesteld, waardoor hij drie dagen kan worden vastgehouden.’ Stenacker schat dat zo’n incident zeker eens in de veertien dagen op de luchthaven voorvalt.

Het is nog niet zo makkelijk de werkelijk gemaakte kosten in te schatten, zegt ook woordvoerder Bart Koster van de KLM. ‘Maar het loopt snel in de tienduizenden euro’s.’ Soms moet alles en iedereen weer uit een toestel, kan het vliegtuig dus pas veel later vertrekken. Passagiers worden daardoor opgehouden en missen vervolgvluchten. ‘We gaan graag met Joustra en Justitie om de tafel om hierover afspraken te maken’, aldus Koster. Hij kan geen concrete voorbeelden noemen van civiele claims die tegen 'grappenmakers' zijn ingediend, ‘maar die moeten er zeker zijn geweest’.

KLM en NS kijken nu al vaak of ze iets van de gemaakte kosten kunnen verhalen op de dader. ‘Maar voor wat betreft de indirecte kosten, de gevolgen van bijvoorbeeld misgelopen vervolgvluchten of begrafenissen en mislukte zakelijke deals, is dat heel moeilijk in te schatten’, aldus de KLM.

‘De indirecte kosten zijn bovendien juridisch ook veel moeilijker hard te maken’, bevestigt NS-woordvoerder John Krijgsman. De Spoorwegen zijn wel voorstander van een steviger financiële aanpak van daders in dit soort zaken. ‘Het moet wel om bewuste daders gaan. De mensen die vorig jaar meldden dat ze een tweetal mannen in islamitische kledij niet vertrouwden, waardoor een trein lang stilstond, kun je geen rekening sturen.’

NS verhaalt de schade die ontstaat door voorwerpen die door vandalen op de rails zijn geplaatst ook. ‘Mensen die onlangs een kruiwagen met bakstenen op de rails zetten, kunnen een serieuze claim van 20 duizend euro tegemoet zien. We kennen mensen die al tien jaar aan het afbetalen zijn.’