OM verdenkt ambtenaar in zaak gifschip

Politie en Justitie verdenkt het hoofd van de afdeling Milieutoezicht van de gemeente Amsterdam van strafbare feiten bij het giftransport door het schip Probo Koala naar Ivoorkust...

De ambtenaar zou de milieuwet hebben overtreden en ‘te nauwe banden hebben’ met afvalverwerker Amsterdam Port Services. Dit zeggen bronnen rond het justitieel onderzoek.

Het hoofd van de Milieudienst J. van K. heeft toestemming gegeven om uiterst gevaarlijk giftig afvalwater dat in Amsterdam al uit de Probo Koala was gehaald, weer terug te pompen. Daardoor kon het schip vertrekken terwijl er nog een strafrechtelijk onderzoek naar de lading gaande was.

De verraste politie, die verrast werd door de actie, heeft de volgende dag geprobeerd de Probo Koala te achterhalen, maar het schip was al buitengaats. Later liet de eigenaar van de lading, Trafigura Beheer BV uit Amstelveen, ruim 400 ton giftig afval storten in Ivoorkust, waardoor zeven mensen overleden en duizenden ziek werden.

Verwerkingsbedrijf APS in Amsterdam kreeg toestemming om het afval terug te pompen nadat het bedrijf een schadeclaim had ingediend bij de Milieudienst, zegt directeur Smit. Hij wilde niet blijven zitten met 250 ton afval dat voor eigen rekening zou moeten worden verwerkt.

Smit zegt alleen formele banden met de dienst te hebben. Van K. wil ‘op advies van de gemeente’ niet op de beschuldiging reageren.

Het ministerie van VROM concludeerde op 4 juli ook dat de Probo Koala Nederland mocht verlaten. Daarbij baseerde de inspectie zich echter op het oordeel van de Amsterdamse milieudienst, stelt VROM.

Het strafrechtelijk onderzoek in Amsterdam werd ingesteld doornadat bij het overpompen van de lading naar APS enorme stankoverlast was ontstaan. De politie gelastte stopzetting van de inname door het bedrijf, en nam monsters van het afval om te laten analyseren.

Voor het terugpompen van het afval was een vergunning nodig, stelt justitie, omdat het in feite al in Nederland was ingevoerd. Het strafrechtelijk onderzoek richt zich op de ‘wonderlijke’ handelwijze van de Amsterdamse dienst, op de eigenaar van de lading Trafigura en op het verwerkingsbedrijf APS.

Volgens de Amsterdamse milieuwethouder Marijke Vos is er ‘geen enkele reden om wie dan ook van de milieudienst te verdenken van strafbare feiten’. De Milieudienst heeft in juli samen met alle andere betrokkenen geconstateerd dat het juridisch onmogelijk was het gifschip tegen te houden, zegt ze. De bevoegdheid om het schip tegen te houden, had de dienst volgens haar niet. ‘Het ging om scheepsafval; dat vond destijds ook het Openbaar Ministerie. Niemand had de bevoegdheid de kapitein tegen te houden. Dat is ontstellend, en achteraf reden om de regels aan te scherpen.’