‘Milieu heeft profijt van dubbelstad’

Almere wil 25 duizend woningen buitendijks bouwen in het IJmeer. Samen met Amsterdam heeft de gemeente hiervoor een toekomstplan opgesteld, dat maandag werd gepresenteerd....

In het plan is sprake van een openbaarvervoerverbinding tussen Almere en de nieuwe Amsterdamse wijk IJburg. Deze loopt dwars door het beschermde milieu van het IJmeer.

De nieuwe wijk heeft de werktitel Almere Pampus gekregen, en lijkt in zekere zin op IJburg. Het moet een ‘baai’ worden waar plaats is voor stranden, jachthavens en boulevards. De verbinding zou een spoorbrug kunnen zijn, maar ook een metrotunnel.

De bouw zou de overheid zo’n 5,3 miljard euro gaan kosten. Minister Peijs van Verkeer en Waterstaat zei in het NOS Journaal de plannen interessant te vinden, maar doelde daarbij vooral op de andere uitbreidingen van Almere (twee woonwijken met samen dertigduizend woningen). Over het bouwen in het water was ze terughoudender.

Het Pampus-plan is niet helemaal nieuw. Op initiatief van Almere werd al in 2003 het Atelier IJmeer opgericht, dat de mogelijkheden moest onderzoeken van een nieuwe ‘waterstad’ met een acht kilometer lange verbinding naar Amsterdam. Stedenbouwkundigen, investeerders, biologen en ecologen studeerden op de mogelijkheden. Hun conclusie was onder andere dat de ontwikkeling van het gebied goed zou kunnen zijn voor natuur en milieu.

Dat leidde meteen tot stevige reacties bij onder meer milieugroeperingen en de bewoners van de nieuwe wijk IJburg. Daar is inmiddels een actiegroep actief die zich tegen de verbinding keert met Almere. Opvallend genoeg is Natuurmonumenten geen tegenstander van de verbinding.

Volgens de twee steden wordt met de bouw van Almere Pampus de aanleg van ‘nieuwe natuur’ mogelijk. Die moet het verlies van leefomgeving compenseren. Dat is een opmerkelijke visie: juist Amsterdam had vanwege de (Europese) Habitat- en vogelrichtlijn, grote moeite om IJburg door te zetten. Daar moet volgens richtlijn de driehoeksmossel beschermd worden, die voedsel biedt aan vogels.

Het had een haar gescheeld of de bouw van de tweede fase van de wijk (met in totaal 18 duizend woningen) was niet doorgegaan. De plannen zijn nu stevig aangepast: voorzieningen als een haven en een strand verdwenen. De kosten om te bouwen zonder de driehoeksmossel te duperen zijn hoog.