Peiling: Hoe goed is Top 200 van invloedrijk Nederland?

Zaterdag maakte de Volkskrant bekend dat zijn top 200 van invloedrijke Nederlanders wordt aangevoerd door Elco Brinkman. Klopt het beeld van de elite dat uit die lijst naar voren komt ?...

Dries van Agt, oud-minister-president (CDA): ‘Het deed me veel genoegen onze vriend Elco Brinkman op uw nummer 1 te zien staan als meest invloedrijke Nederlander. Zo zie je maar dat er ook in het menselijk leven seizoenswisselingen mogelijk zijn. Van tegenslag en zelfs vernedering, tot het weer op gaan van de Olympus. Dat is bemoedigend voor eenieder die kampt met tegenspoed. En deze man gun ik het wel in het bijzonder.’

Ed Nijpels, commissaris van de koningin in Friesland en oud-minister: ‘Ik herken me voor een deel in de gepresenteerde personen, maar ik kan zonder moeite 75 mensen wegstrepen die geen wezenlijke invloed hebben op het regeringsbeleid. Ik mis vooral mensen uit het openbaar bestuur zelf, zoals zware burgermeesters die ook verder zeer actief zijn, zoals Ivo Opstelten en Wim Deetman. Die laatste kan als voorzitter de Vereniging van Nederlandse Gemeenten mobiliseren. Dat is invloed! De lijst lijkt wat eenzijdig gefocust op het bedrijfsleven. De invloed van de toppers van de ondernemingen op het regeringsbeleid lijkt vandaag de dag juist zeer beperkt. Een aanscherping van de selectiemethode lijkt mij dan ook een goed idee.’

Eelke Heemskerk, politicoloog en onderzoeker van old-boys-netwerken: ‘Het is echt een Who’s who van Nederland geworden. Soms met een verrassend resultaat. Bijvoorbeeld dat Elco Brinkman op nummer 1 terecht is gekomen. Zo’n weinig voor de hand liggende figuur blijkt toch een uiterst belangrijke makelaar in netwerken te zijn. Zo blijkt de waarde van dit soort onderzoeken.’

Marnix van Rij, oud-voorzitter van het CDA en consultant: ‘Ik mis de nieuwe generatie op de lijst. Zowel in de politiek als in het bedrijfsleven geeft de babyboom-generatie nu het stokje over aan een generatie die vooral Europees georiënteerd is. We zijn niet meer het overzichtelijke Nederland van de ‘200 van Mertens’, de lijst van invloedrijken uit de jaren zestig. We moeten toch echt over de grens kijken. Elco Brinkman is op Nederlandse schaal zeker goed ingevoerd. Maar hoe groot is zijn invloed in de Europese politiek? Dat telt nu juist.’

Jos van Hezewijk, eigenaar van Elite Research en onderzoeker van zakelijke netwerken: ‘Dit soort onderzoeken is onmisbaar om een beeld te krijgen van de Nederlandse machtsverhoudingen. Misschien zou je nog wat meer gewicht kunnen geven aan de financiële sector, en wordt het belang van cultuur en de bouw wat overschat. Zo is Elco Brinkman natuurlijk op nummer 1 gekomen. En je zou topambtenaren en leden van de Raad van State er ook bij kunnen betrekken.’

Frans Kok, hoogleraar voeding en gezondheid in Wageningen en lid van het comité van aanbeveling van de exclusieve Nationale Haringpartij op Nyenrode University: ‘Een herkenbare lijst. Al moet ik zeggen dat ik op de Haringpartij een kleurrijker gezelschap zie rondlopen, waaronder mensen als Jan des Bouvrie en de gynaecoloog van Beatrix. De invloed van de bestuurlijke elite bestaat vooral uit het signaleren van problemen, zo werd bij de lijst terecht opgemerkt. Die weten ze vervolgens op de agenda van de politiek te zetten. Alleen zou dezelfde elite ook meer verantwoordelijkheid kunnen nemen voor het vinden van oplossingen. Je moet ook oppassen dat het niet allemaal heel behoudend wordt. Je loopt als politiek de kans je te laten sturen door de problemen van een elite, die misschien eerder internationaal is georiënteerd, en minder door de problemen van de gewone burger.’

Herman Heinsbroek, ondernemer en oud-LPF-minister van Economische Zaken: ‘De invloed van deze mensen wordt schromelijk overschat. Het is hier Nederland, geen Verenigde Staten, waar het bedrijfsleven wel direct invloed heeft op de politiek. Wijs mij één lid van de Volkskrant Top 200 aan die de aanleg van een rijksweg kan tegenhouden. De echte macht ligt bij Beatrix, Zalm en Balkenende. En daarna bij de zittende politici en de zittende bedrijfsleiders. Van commissariaten-jagers als Elco Brinkman is de invloed al veel minder. Wat wel duidelijk wordt is dat invloed een combinatie is van maatschappelijke prestatie en een bepaald niveau. Een platte boer met centen zal nooit invloed krijgen.’