Oscar-achtige bekendmaking VVD-lijsttrekker wekt ergernis

Waarom moet Nederland tot woensdagavond wachten tot bekend is of Rita Verdonk VVD-lijsttrekker wordt? De VVD sloot de interne stemming immers al vorige week, in de nacht van woensdag op donderdag....

De reden is ‘heel prozaïsch’, legt een woordvoerder van het VVD-partijbestuur uit. Hemelvaartsdag kwam ertussen. Donderdag en vrijdag waren daardoor vrij. Pas vandaag is het tellen van de stemmen begonnen. En om daar rustig de tijd voor te hebben – het gaat tenslotte deels om stemmen per brief – is de uitslagavond al maanden geleden op woensdag 31 mei gepland.

Daarbij komt dat partijvoorzitter Jan van Zanen, in zijn hoedanigheid als burgemeester van Amstelveen, op dienstreis is naar China. ‘Hij keert pas woensdagmiddag terug, dus dat komt allemaal net mooi uit’, aldus zijn woordvoerder.

Om uitlekken te voorkomen, kennen ook het partijbestuur en de kandidaten de uitslag van de interne verkiezingsstrijd niet. De drie kandidaat-lijsttrekkers, Rita Verdonk, Mark Rutte en Jelleke Veenendaal, horen het nieuws zelf pas op het moment (19.33 uur) dat Van Zanen woensdag in het Amsterdamse hotel Okura de envelop van de notaris openmaakt. Van Zanen weet tot dat moment ook van niets.

‘Wij zijn dus solidair met de mensen die in spanning afwachten’, zegt zijn woordvoerder. Hij wijst erop dat dit voor de VVD de eerste lijsttrekkersverkiezingen zijn. In de evaluatie zal ook worden bekeken of de periode tussen stemming en uitslag niet te lang heeft geduurd.

De enigen die de uitslag wel eerder kennen, zijn de twee gecertificeerde bedrijven die de stemmen verzamelen en tellen, de notaris van het partijbestuur die de supervisie heeft en de notaris van het kamp-Verdonk. Allen zijn aan strikte geheimhouding gebonden.

De campagneleider van Verdonk, Ed Sinke, noemt het ‘volslagen belachelijk’ dat de kandidaten niet een uur van tevoren de uitslag te horen krijgen, zodat ‘ze weten wat voor gezicht ze woensdagavond moeten trekken’ tijdens de bekendmaking, die live wordt uitgezonden op de televisie.

‘Het is toch niet te geloven?’, zegt Sinke. ‘Je zet daar wel je lijsttrekker voor het oog van de natie op een podium. En die moet dan maar afwachten: And the winner is* Denken ze soms dat ze de Oscar-uitreiking organiseren? Het slaat allemaal nergens op.’

Sinke noemt het partijbestuur ‘een stelletje amateurs’. Hij probeert nog steeds de uitslag iets eerder te krijgen, maar het VVD-bestuur houdt voet bij stuk. ‘De procedure is in aanwezigheid van de kandidaten vastgesteld, en die blijft zo’, zegt de woordvoerder van partijvoorzitter Van Zanen.