Bejaard, drie keer een paaltje op een dag: rijbewijs verlengd

Hans Jürgens Redczus uit Leeuwarden doet geen oog meer dicht. Zijn schoonouders, beiden dik in de 80, rijden nog altijd rond in hun auto. Dat terwijl ze niet meer zo goed zien en ook nogal vergeetachtig zijn. ‘Na twee meter zijn ze vergeten wat er op een verkeersbord staat’, zegt hij. ‘Laatst reed mijn schoonvader op een dag drie keer tegen een paaltje aan.’

Onlangs kregen de schoonouders hun periodieke rijbewijskeuring. ‘Het werd gewoon verlengd. Het advies: koop een nieuwe bril.’

Onvoorstelbaar, noemt Redczus het oordeel van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, het CBR. ‘Die mensen zijn een gevaar op de weg. Elke keer als we hen opzoeken, is het weer een punt van discussie. Je wilt ze ook niet hun zelfstandigheid afnemen. Maar dit is levensgevaarlijk.’

Het CBR treft geen blaam, zegt Ruud Bredewoud, hoofd medische zaken. ‘Wij gaan af op het oordeel van de keuringsartsen. Als die twijfelen, maken ze een aantekening en dan kunnen wij mensen een rijvaardigheidstest laten doen. Maar als de artsen nergens melding van maken, weten wij het ook niet.’

Volgens Bredewoud hebben ouderenbonden afspraken met keuringsartsen gemaakt. De leden kunnen naar bepaalde artsen om goedkoper gekeurd te worden. ‘Het kan natuurlijk dat artsen die minder geld krijgen gemakkelijker een handtekening zetten.’

‘Heel bonte beweringen’, vindt woordvoerster Juanita Bouman van ouderenbond ANBO. ‘Wij hebben inderdaad afspraken, maar alleen over het tarief waarvoor ze de keuringen verrichten. Dat doet niets af aan de kwaliteit van die keuringen.’

Bovendien heeft het CBR altijd de vrijheid om van het advies van de arts af te wijken, zegt Bouman. ‘Als mensen echt niet voor- of achteruit komen, dan worden ze heus wel van de weg gehaald.’

Een van de artsen die ANBO-leden goedkoop keurt, is dokter Van den Bogaard. Ook hij bestrijdt de beschuldigingen. ‘Als de arts twijfelt, volgt een rijvaardigheidstest bij het CBR. Vaak komen mensen daar beter uit dan werd verwacht. Dat bewijst wel dat er niet lichtzinnig mee wordt omgesprongen.’

Het aantal ongevallen waarbij 70-plussers betrokken zijn, neemt al jaren af. In 2003 waren het er 10.986, een jaar eerder 14.750 en daarvoor 15.243. Verkeersveiligheidsorganisatie 3VO adviseert te kijken naar drugs- en medicijngebruik in het verkeer. ‘Dat is een groter probleem’, zegt een woordvoerder.

Overigens staan de huidige rijbewijskeuringen op de helling. Minister Peijs van Verkeer wil dat elke automobilist boven de 70 veranderingen in de gezondheid meldt, op straffe van een rijverbod. Ook wil ze een nieuwe eigen verklaring van geschiktheid invoeren, die door de eigen huisarts bevestigd moet worden.

Wiens schuld het is, dat zal Hans Jürgens Redczus een zorg zijn. ‘Daar gaat het helemaal niet om. Het gaat erom dat er mensen rondrijden die voor zichzelf en voor anderen een gevaar zijn.’ In de voorstellen van minister Peijs heeft hij geen vertrouwen. ‘Als iedereen maar zijn eigen verantwoordelijkheid moet nemen, hebben we ook geen rijbewijs meer nodig.’