Zomer zit vast in een stevige omega-blokkade

De maand juli van 2006 gaat met de tweede en nog steeds voortdurende hittegolf een historisch record vestigen. Het is voorlopig de maand met de hoogste gemiddelde etmaaltemperatuur in driehonderd jaar: 22,1 graden....

De huidige zomer, zeggen meteorologen in De Bilt, is in de greep van een omega-blokkade, genoemd naar de boogvorm die depressies beschrijven. Dergelijke blokkades houden zichzelf in stand, waardoor warm en droog weer soms weken kan aanhouden.

Bij statistici van het KNMI in De Bilt staat de gemiddelde etmaaltemperatuur nu 0,7 graden boven het vorige record, 21,4 graden in 1994. Zelfs een extreme weersomslag kan er niet toe leiden dat dit het hoogst gemiddelde is sinds 1706, toen werd begonnen met het systematisch bijhouden van weergegevens. Normaal voor juli is een gemiddelde van 17,4 graden. Tot voorbij volgend weekend voorspellen de computers aanhoudend zomers warm, met hooguit een enkele onweersbui.

Bij omega-blokkades ligt een massief hogedrukgebied boven West-Europa. Depressies vanuit de Azoren worden daardoor ver naar het noorden gevoerd, voordat ze het continent bereiken. Uiteindelijk bewegen ze via Scandinavië terug naar het zuiden.

Het ontstaan en standhouden van blokkades is goeddeels toeval. Maar is een zomermaand eenmaal heet, dan is de kans groot dat de volgende maand dat ook is. Dat blijkt uit historische reeksen in De Bilt. KNMI-klimatoloog Geert-Jan Oldenborg schat dat een julimaand die vier graden warmer is dan normaal, wordt gevolgd door een augustus die zeker anderhalf tot twee graden warmer is. De kans daarop is 95 procent.

De hete zomer past in de scenario’s voor de opwarming van Nederland door het broeikaseffect. Maar een bewijs ervoor is het niet. Het KNMI verwacht dat 2006 zelfs niet in de recordreeks sinds 2000 van abnormaal hete jaren komt. Daarvoor was de afgelopen winter wereldwijd te koud.