‘Milli Görüs is een soort ChristenUnie’

Haci Karacaer (44) was zeven jaar lang voorman van de religieuze Turkse organisatie Milli Görüs in Nederland. De ‘superturk’ vertrekt: zijn gevecht tegen het wantrouwen – intern en extern – was zwaar....

Het komende afscheid van Haci Karacaer, directeur van de sociaal-religieuze Turkse organisatie Milli Görüs, gaat gepaard met veel roddel en achterklap. De strenge Duitse broeders zouden hem aan de kant hebben gezet. Karacaer, ook wel bewonderend ‘superturk’ genoemd: ‘Flauwekul. Het was gewoon een ongelooflijk zware baan, ik ben moe.’

Zeven jaar leidde Karacaer (44) de Nederlandse tak van Milli Görüs, een van oorsprong militant islamitische partij van de voormalige Turkse leider Erbakan. In Duitsland, de grootste tak buiten Turkije, wordt de beweging nog steeds gewantrouwd en volgens Karacaer ten onrechte door alle deelstaten in de gaten gehouden. ‘Maar met succes wordt er herhaaldelijk geprocedeerd tegen belachelijke beweringen van de Verfassungsschutz, de Duitse inlichtingendiensten. Het zijn niet langer gastarbeiders, maar dokters en advocaten die in de Duitse leiding zitten van Milli Görüs.’

Ook in Nederland overheerste het wantrouwen, maar Karacaer verrichtte baanbrekend werk met bepaald progressieve ideeën. In eigen kring moet hij nog steeds uitleggen dat het zeker niet de bedoeling is elke moslim aan de alcohol of in de disco te krijgen. Bij calamiteiten, zoals na de aanslagen van 11 september in de VS en de moord op Theo van Gogh, stond de Turkse voorman, klein van stuk, vooraan om op straat of op tv in trefzekere bewoordingen elke vorm van extremisme te veroordelen.

In Amsterdam was hij al langer bekend als taaie wegberijder van de Westermoskee, de Turkse moskee die na jaren juridische strijd en buurtverzet eindelijk gebouwd zal worden. Hij stond enkele weken geleden glunderend naast minister Donner van Justitie, die namens de regering zijn gelukwensen kwam aanbieden toen de grond van de te bouwen moskee werd ingewijd door een groot gezelschap van imams, dominees, rabbijnen en priesters.

Opmerkelijk was de zware Duitse delegatie van Milli Görüs, onder wie de Europese voorman Yavuz uit Keulen.

Karacaer: ‘Dat was helemaal niet opmerkelijk of raar. Dat is heel normaal. Vergelijk het met Unilever. Als die ergens ter wereld een nieuwe fabriek opent, is het gebruikelijk dat de president-directeur aanwezig is.’

Milli Görüs (vrij vertaald: nationale visie) mag volgens Karacaer dus worden vergeleken met een straf georganiseerde hiërarchie. Waar geen ideologie, maar een bepaalde identiteit achterzit. ‘Religieus kun je ons plaatsen naast de ChristenUnie, dus niet de SGP.’ Dat de invloedrijke Duitse tak ook in Nederland de dienst zou uitmaken, is volgens Karacaer onjuist: ‘Die bemoeien zich echt niet met ons, die hebben in Duitsland met hun honderden verenigingen hun handen vol. De Westermoskee is echter iets bijzonders, daarin zijn ze natuurlijk wel geïnteresseerd.’

‘Veel islamitische organisaties staan aan de zijlijn. Ik ben met Milli Görüs een andere weg ingeslagen. We hebben vastgesteld dat we hier blijven, maar waar ben je over honderd jaar als je je als organisatie niet midden in de samenleving bevindt? Je moet je openstellen en proberen in gesprek te blijven met iedereen. Ik heb nooit ontkend dat deze visie in eigen kring geregeld tot kritiek leidt. Er is bijvoorbeeld zo’n jonge knaap die voortdurend roept: wanneer hoepel je op? Nou, ik kan verklappen dat het bestuur mij heeft gevraagd nog een tijdje aan te blijven. Maar ik heb er geen zin meer in. Vorig jaar heb ik overigens al laten doorschemeren, dat ik ermee wilde stoppen.’

Daarbij heeft een rol gespeeld dat Karacaer vorig jaar door buitengewoon veel leed werd getroffen. Binnen een etmaal overleden zijn gehandicapte jongste zoon en zijn vader. Niet veel later gevolgd door zijn schoonvader en oma.

Zijn plannen staan nog niet vast. Mogelijk doet Karacaer (20 jaar lid van de PvdA) een gooi naar het lidmaatschap van de Tweede Kamer. Gistermiddag liet hij zich in Den Haag al voorlichten door... ‘Nee, niet Wouter Bos, maar André Rouvoet van de ChristenUnie.’