Ramp Enschede is geen gesloten boek

Dinsdag precies drie jaar geleden vond in Enschede de vuurwerkramp plaats. De herdenking werd overschaduwd door de eerdere uitspraak van het hof tegen de verdachten....

Het moge duidelijk zijn, voor de slachtoffers van de vuurwerkramp is de kous niet af met de vrijspraak van De V. door het Gerechtshof in Arnhem. Integendeel. Wat Bijvank betreft mag de politie het onderzoek nog eens dunnetjes overdoen.

'En als ze niet verder komen, laten ze dat dan hier maar eens komen uitleggen. Ik zou de officier van justitie graag wat vragen stellen. Veel dingen zijn nooit uitgezocht.'

Dinsdag, een dag na de uitspraak van het hof, wordt herdacht dat het precies drie jaar geleden is dat de vuurwerkramp zich voltrok. Eigenlijk zou het hof dinsdag vonnis wijzen, maar uit eerbied voor de slachtoffers en nabestaanden werd de uitspraak een dag vervroegd.

Toch kan dat niet voorkomen dat de herdenking dit jaar in het teken staat van de uitspraak tegen de verdachten van de ramp. Een bizarre samenloop van omstandigheden, vindt Evert-Jan Veltman, voorzitter van de stichting Herdenking Vuurwerkramp. Hij maakt zich zichtbaar kwaad. 'Hadden ze dat echt niet anders kunnen plannen?'

Een paar honderd mensen verzamelen zich voor een stille tocht door het rampgebied dat een bouwterrein is geworden. Tussen restanten van de oude bebouwing liggen bouwmaterialen en steken palen uit de grond. Binnenkort verrijzen er nieuwe huizen.

De uitspraak van het hof ligt vers in het geheugen. Er is geen boosheid of verontwaardiging over de vrijspraak van De V. 'Ieder weldenkend mens kon zien dat het bewijs tegen hem zwak was', aldus Bijvank. De strengere straf tegen de twee directeuren wordt met instemming begroet.

Maar niemand vindt dat het verhaal hiermee uit is. 'Natuurlijk niet', zegt Lubbert Oosting. Zijn huis en zijn textielbedrijf werden door de ramp in de as gelegd. 'Alles moet weer opnieuw worden onderzocht. Er zijn zoveel losse eindjes. Als de dader niet wordt gevonden, zullen de vragen altijd blijven.'

Oosting is ervan overtuigd dat de brand is aangestoken. 'Dat weet ik zeker.' Hij is niet de enige die dat denkt. Terwijl de politie zich blind staarde op De V., loopt de ware dader nog op vrije voeten, zegt Hans van Stuivenberg, die zijn huis verloor. 'Ze moeten doorrechercheren.'

'Ze moeten gewoon diegene vinden die het wel heeft gedaan', aldus de jonge Rudi Struijk, die met zijn blonde vriendin vooraan loopt in de herdenkingsstoet, vlak achter burgemeester Jan Mans. 'Voor de gemoedsrust van veel mensen zou dat heel belangrijk zijn', zegt de bejaarde Cor van der Zouwen zacht.

Van de Roomweg loopt het gezelschap de Tollenstraat in. Even wordt stilgestaan bij de plek waar drie jaar geleden SE Fireworks zat, nu niet meer dan een plak beton in het zand. Bij het hek wordt een boeket met zonnebloemen gelegd. De tocht gaat verder langs de plek waar de arbeidershuisjes van het Roomveldje stonden, naast de brouwerij van Grolsch. Foto's op palen laten zien hoe het er hier voor de ramp uitzag, een volkswijk met huisjes van baksteen en rode daken.

Na drie kwartier bereikt de stoet het kindermonument aan de Stroinksbleekweg, een zon in het gras met op de stralen beelden van vogels. Veltman houdt een toespraak waarin hij aanhaalt dat 'er nog zoveel antwoorden ontbreken'. Maar hij spreekt de nabestaanden ook moed in. 'We zijn weer een jaar verder. Met krassen op onze ziel, maar toch.'

Bij de voordracht van het gedicht van Willem Wilmink Enschede huilt, komen de zakdoeken tevoorschijn. Door de wolken schijnt de zon op de rouwenden. Na het opsommen van de namen van 23 slachtoffers wordt een minuut stilte in acht genomen.

'Je kunt niet van de mensen vragen op te houden met het zoeken naar de oorzaak van de ramp', zegt Veltman, als iedereen weer wegdruppelt. 'De mensen hunkeren naar duidelijkheid.' Maar de kans dat die duidelijkheid ooit komt, wordt steeds geringer, geeft hij toe.