‘Te veel jongeren krijgen te weinig bagage mee’

Het onderwijs in Nederland wordt alom geprezen, maar dat is geen reden om achterover te leunen. ‘Als we het zo goed doen, moeten we het ook waarmaken....

Het gaat goed met het onderwijs in Nederland. Internationale onderzoeken wijzen het steeds opnieuw uit, de Onderwijsraad constateert het, en ook het woensdag gepresenteerde jaarverslag van de Inspectie van het Onderwijs looft vitaliteit en prestaties van de sector. Maar Kete Kervezee, sinds 2001 inspecteur-generaal van het onderwijs, zou, zegt ze zelf, als toezichthouder niets waard zijn als ze geen kritische opmerkingen te maken had.

Gelooft u die goede score van het Nederlands onderwijs in die internationaal vergelijkende onderzoeken?

‘Denkt u dat andere landen hun resultaten niet oppoetsen? Het is wel heel Nederlands om er meteen op af te dingen. Maar ik vind wel: noblesse oblige. Als we het zo goed doen, moeten we het waarmaken. Alle kinderen moeten van dat goede onderwijs kunnen profiteren.’

Dat doen ze niet. Er is nog steeds veel schooluitval.

‘Klopt, en dat baart me zorgen. Te veel jongeren krijgen te weinig bagage mee om zich in de maatschappij te handhaven. Als iemand niet goed genoeg kan lezen om de bijsluiter bij een medicijn te begrijpen, heeft hij echt een probleem. En het werkt door, want als je de taal niet beheerst, kun je andere vakken ook moeilijker leren. Als je de rest niet kunt bijbenen, krijg je frustraties, die in onwenselijk gedrag en justitiële problemen kunnen ontaarden. Met enorme kosten tot gevolg. We kunnen dat geld beter geld steken in preventie.’

U signaleert een toename van fysiek en verbaal geweld.

‘Als een kind ziet hoe zijn vader of moeder om half negen een docent de mantel uitveegt omdat die zijn kind heeft gecorrigeerd, kun je niet verwachten dat dat kind om negen uur het gezag van die leraar zomaar weer aanvaardt. En er rust bij scholen nog steeds een taboe op spreken over geweld, terwijl het onder leerlingen en personeel verloedering en stress veroorzaakt. Ik wil dat de school de incidenten registreert. Maak duidelijk dat je het aanpakt. Veel scholen denken dat het slecht voor hun reputatie is. Maar ze krijgen nu te maken met ouders die vragen: jullie hebben toch wel een veiligheidsbeleid’

Zijn de lerarenopleidingen wel goed genoeg?

‘De kwaliteit van de pabo’s schiet tekort. Als je kijkt naar het niveau van het curriculum daar, vraag ik me af: is het wel van deze tijd? Ik vind dat je moet eisen dat studenten die pabo willen doen wiskunde hebben gehad; ze moeten namelijk kinderen leren rekenen. Veel pabo-studenten klagen dat ze zo veel vakken moeten leren. Maar dat gebeurt wel op een laag niveau.’

Velen klagen dat het onderwijsniveau in het algemeen afneemt.

‘Het gaat om de toegevoegde waarde, dat wat een school een kind beter maakt, soms is dat op een zwarte vmbo meer dan op een wit gymnasium. We richten ons vaak op kennis, maar sociale vaardigheden zijn zeker zo belangrijk voor het functioneren in de maatschappij. Juist daar scoren veel vmbo’s goed.’

Zou u uw kind nu op een Iederwijs-school onderbrengen?

‘Nee. Ik vind het belang van goed onderwijs zo groot dat ik niet wil experimenteren op rekening van mijn kind. Dat is een persoonlijke opvatting.

‘We kunnen ons niet veroorloven later te moeten zeggen: helaas, het is mislukt. Kinderen hebben een gevoelige leeftijd om te leren. Als ze 10 zijn en als enige tussen leeftijdgenootjes niet kunnen lezen... dat is riskant.

‘Trouwens: naast schooltijd is er nog zo veel tijd over om leuke dingen te doen, dat hoeft echt niet allemaal in de klas. Wel goed van Iederwijs is dat de ouders heel betrokken zijn. Maar we gaan ze onderzoeken. Vernieuwing is gewenst, maar ze zullen moeten voldoen aan de wettelijke eisen. Die worden niet versoepeld.’