Beste ouders opgepast, het is uit met de vrijblijvendheid

Ouders van probleemjongeren in de Amsterdamse Chassébuurt moeten een verklaring tekenen waarin zij toezeggen beter op hun kinderen te letten....

Wijkagent Leo zegt het eerlijk: de politie kan de overlast van de jonge Marokkanen niet aan. ‘Als er een ei uit een groep wordt gegooid en niemand zegt wie het heeft gedaan, kun je moeilijk iedereen meenemen naar het bureau.’ Sommige buurtbewoners hoor je denken: waarom eigenlijk niet?

Agent Leo, in Amsterdam wordt hij buurtregisseur genoemd, kiest daarom voor ‘de dialoog’. Hij spreekt de tieners aan op hun wangedrag en hoort steevast hetzelfde. ‘Ze eisen een Six Flags, een compleet pretpark van het stadsdeel. Ik zou zeggen: laten ze zich eerst eens gedragen, misschien dat dan het buurthuis wat langer open kan.’

Het wordt eentonig: na de Diamantbuurt is de Chassébuurt in stadsdeel De Baarsjes aan de beurt. Groepjes van hooguit tien knapen, in leeftijd variërend van tien tot achttien jaar, terroriseren de Van Speijkstraat en Van Kinsbergenstraat tot diep in de nacht.

Een bewoner omschrijft de sfeer als volgt: ‘Buiten is het de jungle. Je wordt subtiel getreiterd, de minachting die er op straat heerst ten opzichte van Nederlanders lijkt gemeengoed geworden. Ze zitten aan je auto, ze jatten alles wat los en vast zit, ze schelden je uit, er is een sfeer waarin respect voor elkaar totaal ontbreekt. En het ergste is dat de ouders van die jongens, die nota bene je buren zijn, helemaal niets doen.’

Een vrouw van middelbare leeftijd vertelt met verstikte stem dat zij afgelopen zondag werd bespuugd en dat een buurvrouw op driehoog een steen door de ruiten kreeg. Zij onderschrijft haar straatgenoot: het is een jungle. De vrouw: ‘Ik denk dat die jongens ziek zijn. Urenlang voor de deur hangen, zelfs als het mooi weer is. Niet naar het park, of naar het strand, maar hangen op de stoep.’ Volgens haar moeten de knapen psychiatrisch worden geholpen.

Voor het stadsdeel is de maat vol. De ellende wordt niet, zoals in de Diamantbuurt, afgedaan als ‘een incident’.

De Baarsjes, landelijk bekend door zijn onorthodoxe aanpak van de dagelijkse problemen in een volkswijk met meer dan honderd nationaliteiten, heeft in de persoon van agent Leo, wethouder Henk Boes en een opbouwwerker de ouders van alle jongens thuis opgezocht. Met het klemmende verzoek hun kroost op tijd van straat te halen.

Afgelopen maandag dienden de ouders zich ’s avonds in een buurt-atelier te melden, waar ze een contract onder de neus kregen. Wie tekent, verplicht zich de Chassébuurt leefbaar te maken. Wie niet tekent, of z’n snor drukt, raakt vanzelf bekend als iemand die het niet zo nauw neemt met de fatsoensregels. Wethouder Boes: ‘Ook wat die overlast betreft, is bij ons de vrijblijvendheid voorbij.’

Het nauwelijks verholen dreigement lijkt te werken want de opkomst is boven verwachting. Geen enkele moeder, maar wel tientallen vaders, van wie met naam en toenaam bekend is welke overlast en criminaliteit door hun kinderen worden veroorzaakt.

Een oudere Marokkaan, vader van zes kinderen en al 35 jaar woonachtig in De Baarsjes, meent eveneens dat de buurt onveilig is geworden. De jongens op straat zijn volgens hem steeds jonger en vervelender geworden ‘vergeleken met 1975’. Op de vraag of hij ook vindt dat de ouders een rol in de opvoeding spelen, zegt hij de vraag niet te begrijpen. Niettemin tekent hij de overeenkomst, ‘als het stadsdeel het ook doet’.

En dan, laat op de avond, komen ze zelf vol bravoure binnen: zeven opgeschoten pubers, van wie er één een hand krijgt van agent Leo. Een buurvrouw: ‘Ongelooflijk. Dat zijn ze, al maanden staan ze op stoep te klieren. Ze gooien met hout en eieren. Die kleine daar heb ik met een spuitbus op straat zien schrijven ‘fuck de joden’. Ik denk dat hij niet ouder is dan veertien.’

Of ze bereid zijn ook hun handtekening te zetten. ‘Als het buurthuis langer open blijft’, roept er eentje onder luid applaus. Want dat is volgens de jongens het probleem: gebrek aan vertier. De wethouder is niet onder de indruk: ‘Nu zijn de ouders aan de beurt.’