Rutte moet uiterlijk deze week een stevige portefeuille voor Timmermans veiligstellen in de Europese Commissie, volgende week presenteert Juncker namelijk zijn team.
Rutte moet uiterlijk deze week een stevige portefeuille voor Timmermans veiligstellen in de Europese Commissie, volgende week presenteert Juncker namelijk zijn team. © EPA

Kabinet wil Timmermans als Europees Commissaris

Het kabinet schuift PvdA-minister Timmermans van Buitenlandse Zaken naar voren als de nieuwe Nederlandse eurocommissaris. Dat zeggen betrokken ambtenaren in Brussel en Den Haag. Den Haag wil dat Timmermans vicevoorzitter van de Commissie wordt, maar premier Rutte kreeg zaterdagavond geen zekerheid daarover van de nieuwe Commissievoorzitter Juncker.

De keuze voor Timmermans komt als een verrassing. Lange tijd was minister Dijsselbloem van Financiën (ook PvdA) de favoriet voor een plek in de Commissie

Rutte moet uiterlijk deze week een stevige portefeuille voor Timmermans veiligstellen, volgende week presenteert Juncker namelijk zijn team. Als Rutte en Timmermans niet tevreden zijn over het definitieve aanbod van Juncker, schuift het kabinet mogelijk minister Ploumen (Buitenlandse Handel) naar voren als kandidaat. Naar verluidt heeft de premier haar eerder gepolst of ze beschikbaar is als Europees Commissaris.

De keuze voor Timmermans komt als een verrassing. Lange tijd was minister Dijsselbloem van Financiën (ook PvdA) de favoriet voor een plek in de Commissie. Het kabinet en de PvdA wilden Dijsselbloem alleen naar Brussel laten gaan indien hij de begeerde post van Economische en Monetaire Zaken zou krijgen. Juncker gunt deze plek echter aan de Franse oud-minister Moscovici, niet zo'n budgettaire havik als Dijsselbloem. Bovendien lijkt Juncker nog steeds beledigd door de opmerking begin dit jaar van Dijsselbloem over zijn drankgebruik ('verstokte drinker').

Timmermans naam kwam eerder naar voren als mogelijke Hoge Vertegenwoordiger voor de EU, verantwoordelijk voor het buitenlands beleid. De PvdA'er is daar gezien zijn ervaring, netwerk en talenkennis geknipt voor. Zaterdag wezen de Europere regeringsleiders echter de Italiaanse minister Mogherini aan voor deze post, met instemming overigens van PvdA-leider Samsom.

De weg leek vrij voor Ploumen
Daarmee leek de weg vrij voor de derde PvdA-kandidaat: minister Ploumen. Maar volgens nauw betrokkenen heeft het kabinet Timmermans aan Juncker voorgelegd. Voorwaarde is dat hij niet alleen een inhoudelijk zware portefeuille krijgt, maar ook vicevoorzitter van de Commissie wordt. De huidige Commissie van Barroso telt zeven vicevoorzitters, onder wie Neelie Kroes. Momenteel is deze functie vooral ceremonieel, maar Juncker overweegt van de vicevoorzitters een soort supercommissarissen te maken die als 'blokhoofd' leiding geven aan clusters van commissarissen. De woordvoerder van premier Rutte wilde zondag niet reageren op de keuze van de Nederlandse kandidaat voor de Europese Commissie.

Rutte onthulde zaterdagavond een deel van zijn strategie toen hij verklaarde dat Dijsselbloem volgend jaar zomer vrijwel zeker om een tweede termijn als Eurogroepvoorzitter zal vragen. Die baan combineert hij nu met zijn ministerschap. Deze ambitie voor 2015 staat haaks op een Commissiepost dit najaar.

Het is onzeker of Dijsselbloem een tweede termijn krijgt. Spanje heeft eerder zijn minister van Financiën De Guindos voorgedragen en kan rekenen op de steun van Duitsland. Bondskanselier Merkel liet dat onlangs weten. Volgens EU-president Van Rompuy zijn er vele landen die De Guindos graag als Eurogroepvoorzitter zien.

De steun in de eurogroep voor Dijsselbloem is zonder Duitsland beperkt tot mogelijk Finland en Oostenrijk. Wat voor de Nederlander pleit is dat de nationale verkiezingen in Spanje gepland staan voor najaar 2015 en het onzeker is of De Guindos dan terugkeert als minister.