Strijders van Al Nusra poseren op een tank. Veel westerse Syriëgangers hebben zich bij Al Nusra aangesloten om te vechten tegen de Syrische president Assad.
Strijders van Al Nusra poseren op een tank. Veel westerse Syriëgangers hebben zich bij Al Nusra aangesloten om te vechten tegen de Syrische president Assad. © REUTERS

AIVD geeft Turkije namen Nederlandse Syriëgangers

De inlichtingendienst AIVD heeft aan Turkije ruim honderd namen gegeven van potentiële Syriëgangers uit Nederland. De Turken zeggen deze mensen te zullen oppakken en uitzetten als ze worden gevonden. Maar volgens terrorisme-expert Edwin Bakker ontbreekt in Turkije de wil om de jihadisten echt aan te pakken.

De wil is er niet in Turkije om de jihadisten echt aan te pakken

Terrorisme-expert Edwin Bakker

'We hanteren een no-entry list', zegt een ingewijde bij de Turkse politie. 'Alle personen op deze lijst wordt de toegang geweigerd als ze zich aan de grens melden.' Op de lijst staan ook namen van duizenden potentiële Syriëgangers uit andere landen, die zijn verstrekt door de veiligheidsdiensten in die landen. 'Een aantal van deze personen is waarschijnlijk al in Turkije, of is doorgereisd naar Syrië. Maar als we ze vinden, worden ze uitgezet.'

Naar schatting 11 duizend buitenlanders, onder wie zo'n 150 Nederlanders, hebben zich al aangesloten bij rebellengroepen in Syrië. De meesten reizen via Turkije en sluiten zich aan bij Al Nusra, dat gelieerd is aan Al Qaida, of bij het nog radicalere ISIS dat oprukt in Noord-Irak.

'Turkije zou veel meer kunnen doen tegen de jihadisten', meent Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme en contraterrorisme aan de Universiteit van Leiden. 'De Turken zouden een strook langs de grens met Syrië tot gesloten gebied kunnen verklaren. Wie dat gebied in wil, moet eerst uitleggen wat hij van plan is.'

Turkije steunde strijders
De jihadgroepen gebruiken Turkije niet alleen als doorvoerland voor rekruten, maar ook om wapens en voorraden aan te voeren en gewonden te verzorgen. De Turkse regering zag de activiteiten van de extremisten de laatste jaren grotendeels door de vingers, of steunde hen zelfs omdat zij effectieve strijders zijn tegen de gezamenlijke vijand, de Syrische president Assad. Sommigen, die georiënteerd zijn op de conservatieve vleugel van de islamitische Turkse regeringspartij AKP, koesteren bovendien sympathie voor de moslimextremisten. 'De wil is er niet in Turkije om de jihadisten echt aan te pakken', zegt Bakker.

Een terreuraanslag vorige maand op een Joods museum in België, waarbij drie mensen werden gedood, heeft Westerse regeringen ervan doordrongen dat jihadisten bij terugkeer terreuraanslagen kunnen plegen. De aanslag in België werd gepleegd door een Fransman van Noord-Afrikaanse afkomst die in Syrië had gevochten. Europa en de Verenigde Staten oefenen dan ook druk uit op Ankara om meer te ondernemen tegen moslimextremisten.

De Turkse regering ontkent dat zij steun geeft aan jihadgroepen. Maar de belangrijkste Turkse oppositiepartij CHP presenteerde vrijdag in het parlement een document waaruit zou blijken dat de Turkse inlichtingendienst wel degelijk steun heeft verleend aan Al Nusra. Volgens de oppositie liet de inlichtingendienst de jihadstrijders verblijven in gastenvertrekken van het Directoraat voor Geloofszaken. De oppositie eiste ook opheldering over een foto in de Turkse media waarop te zien zou zijn hoe een bebaarde ISIS-commandant onlangs werd behandeld in een Turks staatsziekenhuis.

Foto's van executies
Zondag zette ISIS foto's op Twitter waarop te zien zou zijn hoe de strijders Iraakse soldaten doodden nadat die zich overgaven. De extremisten zouden honderden soldaten hebben afgeslacht.