Pers reageert opgetogen: wéér een Boekestijntje

De naam Arend-Jan Boekestijn is synoniem geworden voor politieke uitglijders. Zijn laatste blunder werd hem fataal en kostte hem zijn Kamerzetel.

‘Het was een mooi gesprek’, was het enige dat Kamervoorzitter Verbeet woensdagavond wilde loslaten toen ze op het Haagse Buitenhof uit de bus stapte waarmee ze samen met een vijftigtal leden van de Tweede Kamer een bezoek had afgelegd bij koningin Beatrix op Paleis Noordeinde.

Ook andere Kamerleden deden er het zwijgen toe. De discretie was niet verwonderlijk. Tien jaar hadden dergelijke gesprekken immers niet plaatsgevonden.

In 1999 belandde in de Volkskrant hoe de koningin zich uitsprak tegen burgemeestersreferenda en vóór gebruik van pepperspray door de politie. Haar zoons gingen liever in Londen uit omdat ze Amsterdam te onveilig vonden.

Al die indiscreties leidden ertoe dat de koningin een punt zette achter de gesprekken met Kamerleden. Tot dit jaar dus, op aandringen van de Kamer.

De SP en D66-leider Pechtold gingen niet mee. Pechtold vond de gang in drie groepen van vijftig ‘niet effectief’. De SP praat liever met premier Balkenende, die immers politiek verantwoordelijk is voor alles wat leden van het koningshuis zeggen.

Juist daarom zeiden de Kamerleden niets. Behalve Arend-Jan Boekestijn. Hij stapte als een van de laatsten uit en nam de tijd voor het handjevol journalisten dat hem stond op te wachten. Hij wilde best wat kwijt. Een paar minuten later draafden opgetogen verslaggevers naar hun redacties: Wéér een Boekestijntje!

Zijn naam was inmiddels synoniem geworden met politieke uitglijders – reden waarom zijn positie wankelde en hij het prestigieuze woordvoerderschap Buitenlandse Zaken misliep. Hij sprak zich misprijzend uit over fractieleider Mark Rutte (‘Een man zonder ideeën’), niet wetende dat een camera en microfoon op hem gericht waren. Het Kamerlid werd in de fractie hardhandig tot de orde geroepen en bood daarna publiekelijk excuus aan.

De rijzige VVD’er moest ook in het stof bijten toen hij, via het mediafenomeen twitter, Chinezen als ‘spleetogen’ omschreef. Het incident was des te pijnlijker omdat hij zich mengde in een discussie over de miljoenen doden die vielen onder het bewind van dictator Mao. Boekestijn had getwitterd dat hij niet op een spleetoog meer of minder keek.

De afgelopen weken werden Boekestijns aanvallen op Ontwikkelingssamenwerking weggehoond omdat zijn visie te ongenuanceerd zou zijn. Hij had vorig jaar aangekondigd een boek schrijven over de misstanden bij hulpverlening. Dat had er al moeten zijn, maar komt pas over enkele weken uit, te laat voor de begrotingsbehandeling.

Gisteren nog, tijdens de behandeling van de begroting Buitenlandse Zaken – inclusief Ontwikkelingssamenwerking –, kreeg de VVD’er de wind van voren. Van verschillende kanten klonk het verwijt dat hij in 2010 zo’n anderhalf miljard euro wil bezuinigen op armoedebestrijding zonder deugdelijke argumentatie, en zonder oog te hebben voor jarenlange juridische verplichtingen die Nederland heeft jegens ontwikkelingslanden.

Nu is het gedaan met zijn parlementaire loopbaan. VVD-collega’s zeggen ‘overdonderd’ te zijn door de gang van zaken. Boekestijn stond op het Binnenhof weliswaar te boek als een ongeleid projectiel en een niet te stuiten spraakwaterval, maar tevens als een aimabel en toegankelijk Kamerlid.