De meeste gemeenten hebben als eerste aanzet voor de bezuinigingen de uurtarieven voor thuiszorgorganisaties verlaagd.
De meeste gemeenten hebben als eerste aanzet voor de bezuinigingen de uurtarieven voor thuiszorgorganisaties verlaagd. © ANP

Bezuinigingen op thuishulp leiden tot grote regionale verschillen

Door de voorgenomen bezuiniging op huishoudelijke hulp dreigen grote regionale verschillen te ontstaan. Cliënten in Rotterdam moeten rekening houden met veel minder uren thuishulp, terwijl Eindhoven de eigen bijdrage al heeft verhoogd. Amsterdam wil groepen gaan uitsluiten die nu nog voor thuishulp in aanmerking komen.

 
Rotterdam is vorig jaar al begonnen met het reorganiseren van deze thuiszorg, met een kwart minder budget.

Deze verschillen komen naar voren uit een rondgang van de Volkskrant langs gemeenten, waaronder de tien grootste. Het kabinet wil vanaf 2015 40 procent bezuinigen op huishoudelijke hulp voor ouderen en anderen die niet in staat zijn op eigen kracht hun huis schoon te houden. De Tweede Kamer neemt hierover dit jaar een besluit.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) schat dat ongeveer de helft van de gemeenten al voorbereidende besluiten heeft genomen om aan de forse korting te voldoen. Onder meer Utrecht, Den Haag, Breda, Groningen en Almere moeten dit jaar gaan besluiten hoe ze op de huishoudelijke hulp gaan korten.

Reorganiseren
Rotterdam is vorig jaar al begonnen met het reorganiseren van deze thuiszorg, met een kwart minder budget. PvdA-wethouder Marco Florijn van werk, inkomen en zorg vraagt zich af waarom andere gemeenten nu niet hetzelfde doen. 'De tijd is heel krap.' Ouderen krijgen in Rotterdam aanzienlijk minder uren thuishulp. Volgens critici is die nu meer als schoonmaakbedrijf dan als zorgverlening georganiseerd. Ook worden meer vrijwilligers ingezet.

 
Veel gemeenten vinden dat hulpbehoevenden die genoeg geld hebben om de huishoudelijke hulp te betalen, 'dit niet op de gemeenschap zouden moeten verhalen'

Amsterdam vangt de bezuiniging op door het aantal rechthebbenden te verminderen. Per 2015 hebben daar alleen ouderen boven de 85 en mensen met ernstige psychische problemen automatisch aanspraak op de hulp. Voor anderen gaat een 'wijkzorgteam' bepalen of zij de ondersteuning niet zelf kunnen betalen of samen met hun omgeving kunnen regelen.

Veel gemeenten vinden dat hulpbehoevenden die genoeg geld hebben om de huishoudelijke hulp te betalen, 'dit niet op de gemeenschap zouden moeten verhalen', zoals de Almeerse wethouder Ineke Smidt (PvdA) het verwoordt. Maar de rechter floot vorig jaar meermaals gemeenten terug die voor 'rijke' inwoners niet of minder wilden bijdragen aan dergelijke ondersteuning: gemeenten mogen op dit vlak niet aan inkomenspolitiek doen.

Ook mogen gemeenten niet meer geld vragen voor huishoudelijke hulp dan de door het Rijk vastgestelde maximale eigen bijdrage, blijkt uit een rechterlijke uitspraak uit december tegen de gemeente Emmen. Gemeenten hebben teleurgesteld gereageerd. Zij zien zulke uitspraken als een inperking van hun manoeuvreerruimte.

Vrees
De meeste gemeenten hebben als eerste aanzet voor de bezuinigingen de uurtarieven voor thuiszorgorganisaties verlaagd. Thuishulpen gaan er hierdoor flink op achteruit. Veel thuiszorgmedewerkers zijn bang hun baan te verliezen, mede door de toegenomen inzet van vrijwilligers voor taken die voorheen tot de thuiszorg behoorden. Deze vrees wordt versterkt doordat veel gemeenten wachten met het aangaan van contracten, en thuiszorgorganisaties hun personeel geen zekerheid kunnen bieden.

Vandaag in de Volkskrant: De thuishulp heeft geen tijd meer voor koffie