Vandaag doet de rechtbank van Breda uitspraak in de grenslijkzaak. Ondanks een onduidelijke doodsoorzaak is tegen echtgenoot Robert-Jan B. 12 jaar celstraf geëist voor doodslag op zijn Wit-Russische echtgenote in 2007 en het verbergen van haar lichaam. Het Openbaar Ministerie gaat uit van doodslag vanwege agressie en leugens van de verdachte en de merkwaardige manier waarop de dode vrouw in 2008 werd aangetroffen.
Vandaag doet de rechtbank van Breda uitspraak in de grenslijkzaak. Ondanks een onduidelijke doodsoorzaak is tegen echtgenoot Robert-Jan B. 12 jaar celstraf geëist voor doodslag op zijn Wit-Russische echtgenote in 2007 en het verbergen van haar lichaam. Het Openbaar Ministerie gaat uit van doodslag vanwege agressie en leugens van de verdachte en de merkwaardige manier waarop de dode vrouw in 2008 werd aangetroffen. © ANP

De bizarre justitiële nachtmerrie van de 'grenslijk-zaak'

Het is zonder twijfel een van de meest bizarre rechtszaken van de afgelopen jaren: de justitiële nachtmerrie van de 'grenslijk'-zaak. Vanmiddag deed de rechtbank in Breda uitspraak en veroordeelde verdachte Robert-Jan B. tot 11 jaar cel. De officier van justitie had 12 jaar geëist.

Op 18 februari 2008 wordt het lijk van de Wit-Russische Katrina Kahniak gevonden in woning een Baarle-Nassau, precies op de grens van Nederland en België. Zij is dan al tien maanden vermist. Zij woonde in de grensstreek met haar 4-jarige dochtertje en haar partner Robert-Jan B., de verdachte in de zaak. Het naakte en in een verre staat van ontbinding verkerende lichaam van Kahniak - 26 jaar toen ze overleed - wordt gevonden in een kliko vol purschuim. Die vuilnisbak staat weer ingebouwd in een kist op de speelkamer van het dochtertje. Die dus tien maanden lang speelde in de kamer waar haar dode moeder verborgen lag en zelfs tekeningen voor haar op de kist plakte.

De zaak lijkt op het eerste gezicht zo klaar als een klontje. Wie anders dan Robert-Jan B., die met zijn dochter na de verdwijning op reis ging naar Florida en luchtverfrissers ophing tegen de lijklucht, kan het gedaan hebben?

Problemen
Maar al snel beginnen de problemen. Eerst moet worden uitgemaakt waar het lijk eigenlijk gevonden is: in Nederland of in België? Landmeters en satellietwaarnemers komen er aan te pas, die uiteindelijk besluiten dat de Nederlandse justitie het onderzoek moet doen; het lijk lag net aan de Nederlandse kant van de grens.

Justitie krijgt het al snel moeilijk, want Robert-Jan B. ontkent de moord te hebben gepleegd. Volgens hem heeft iemand anders zijn partner vermoord, in de kliko gestopt, en in de kist in zijn huis geplaatst.

Justitie heeft jarenlang moeite met bewijzen dat deze versie van het verhaal niet waar is. De doodsoorzaak van Kahniak blijkt moeilijk te achterhalen. Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) concludeert dat het lichaam te ver was vergaan om daar nog uitspraken over te doen, de door het parket ingeschakelde deskundigen van het Independent Forensic Services (IFS) komen daarentegen tot de conclusie dat B.'s vrouw met een mes in haar been is gestoken en is doodgebloed. Maar een eenduidige conclusie is er niet.

Kist
En dan is er nog gesteggel over de kist. Uit verklaringen van de verdachte en uit dna-onderzoek blijkt dat Robert-Jan B. de kist heeft gebouwd. Volgens B. zelf had hij die kist al gebouwd voor de dood van zijn vrouw, en heeft iemand de kist opengebroken, de kliko erin geschoven, en vervolgens de kist weer dichtgemaakt. Volgens Justitie heeft B. de kist om de vuilnisbak heengebouwd.

Nederlandse deskundigen die de kist onderzoeken, vinden de versie van B. zeer ongeloofwaardig, zo blijkt tijdens de inhoudelijke behandeling van de zaak. De Belgische krant Het Laatste Nieuws, die de zaak op de voet volgt, schreef over de zittingsdag waarop getuige-deskundigen over de kist werden gehoord: 'De rechter zijkant was met schroeven gemonteerd. Als iemand de zijkant er heeft afgehaald en nadien weer heeft bevestigd, hadden we dubbele schroefgaten moeten vinden. Dat was niet het geval', zei Aernout Oudenhuijzen van de firma TNO. 'Bovendien werd aan de binnen- en buitenkant van de kist dezelfde kit en lijm gebruikt.' Ook de dikte van de witte verflaag waarmee de kist overschilderd was, haalt de versie van moordverdachte B. onderuit. 'Wanneer de zijkant er nadien is afgehaald, is er sowieso schade. Die kant zou opnieuw geverfd moeten worden. Dan zouden er twee verflagen moeten zijn, maar er werd slechts één verflaag teruggevonden.'

Strafeis
Begin juli formuleert het Openbaar Ministerie dan eindelijk de strafeis, ruim 6 jaar nadat de Wit-Russische verdween en bijna 5,5 jaar nadat zij in de speelkamer van haar dochter werd teruggevonden. Moord met voorbedachte rade kan niet bewezen worden, 'maar over doodslag kan geen twijfel zijn'.

Volgens de officier van justitie heeft B. zijn echtgenote op 13 april 2007 gedood. De avond ervoor zou hij erachter gekomen zijn dat ze een affaire had met een ander. Op 13 april zou hij er haar mee geconfronteerd hebben, op een avond waarvan uit gsm-gegevens zou blijken dat ze allebei thuis waren. B. zou zijn vrouw hebben gedood door wurging, een messteek of een combinatie ervan, aldus de officier. Sinds die avond is ze door niemand meer gezien, en ook het feit dat ze niets van zich liet horen op de verjaardag van haar dochter, vijf dagen later, duidt erop dat ze toen al was overleden.

De officier motiveert de eis als volgt, schrijft Het Laatste Nieuws: 'B. heeft zich op een zeer respectloze manier van het lichaam ontdaan. Katharina is naakt in een container gedumpt waar zelfs nog afval in zat. Door Katharina van het leven te beroven, heeft hij bovendien zijn dochter haar moeder afgepakt. De dochter zal vroeg of laat te weten komen wat haar vader gedaan heeft. Dit zal zeer zware psychologische gevolgen voor haar hebben, zeker als ze hoort dat haar vader haar als klein meisje tekeningen heeft laten plakken op de kist waarin het lichaam van haar moeder zat. De koelbloedige en berekende wijze waarop hij te werk is gegaan, moet in rekening gebracht worden bij de strafmaat.'

De advocaat van B. gaat voor vrijspraak. Volgens hem heeft B. dan wel de schijn tegen, maar is er geen enkel bewijs dat hij zijn vrouw heeft gedood en in de kist heeft gestopt. 'Wie verstopt zijn vermoorde vrouw nu in zijn eigen huis?' Het is volgens de advocaat logischer dat iemand anders het lijk daar heeft verstopt om B. voor de moord te laten opdraaien.

Vanmiddag deed de rechtbank in Breda uitspraak. Robert-Jan B. moet 11 jaar de cel in. Hoewel niet meer exact te achterhalen viel hoe de vrouw om het leven is gekomen, ziet de rechtbank toch voldoende bewijs voor een veroordeling van B.