Alleen minister Donner ziet noodzaak hogere AOW-leeftijd

Vandaag debatteert minister Donner met de Kamer over de verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar. Sinds de economische crisis is het verzet alleen maar gegroeid.

De messen worden geslepen. Vandaag overlegt minister Donner (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) met de Tweede Kamer over zijn voorstel de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar.

Aanleiding voor deze omstreden maatregel is de verslechtering van de overheidsfinanciën. Sinds maart is de schatkist alleen maar leger geworden. Ambtenaren spreken over een tekort van 35 tot 40 miljard euro per jaar.

Het kabinet zal alles op alles zetten om de verhoging van de AOW door te zetten. Maar tegelijkertijd kalft het draagvlak voor die verhoging snel af. Vakbonden en werkgevers zien er niets in. De SP treft voorbereidingen voor massale acties. De regeringscoalitie gaat een hete herfst tegemoet.

Zaterdag vergadert de ledenraad van de Partij van de Arbeid over verhoging van de AOW-leeftijd. Dat wordt ook al spannend, want in het verkiezingsprogramma van de PvdA blijft de AOW op 65 staan. Hetzelfde geldt trouwens voor de programma’s van de andere partijen, D66 uitgezonderd.

De sleutel ligt bij de fractievoorzitters Hamer (PvdA), Van Geel (CDA) en Slob (CU) van de regeringspartijen. Zij hebben zich tegen heug en meug vastgelegd op de verhoging van de AOW, maar vrezen de confrontatie met de steeds luider morrende achterbannen. Ze hebben hun hoop gevestigd op één uitweg: een alternatief plan van de Sociaal Economische Raad (SER). Dat plan zou dan net zoveel moeten opleveren als de verhoging van de AOW-leeftijd, namelijk 4 miljard euro per jaar.

Donner verwacht weinig van de SER en wil graag een hervorming van de sociale zekerheid op zijn naam schrijven. Verhoging van de arbeidsparticipatie is volgens hem nodig om structurele tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van de vergrijzing op te vangen.

Maar die agenda is door de crisis totaal in de war geschopt. De werkloosheid loopt snel op. Werkgevers proberen van hun oudere (lees: dure) werknemers af te komen. Die maken vervolgens weinig kans op de arbeidsmarkt. Mede om deze reden is Donners belangrijkste bondgenoot, het CNV, afgehaakt. De achterban van de christelijke vakcentrale heeft voorzitter Paas teruggefloten en zich aangesloten bij de FNV die altijd al tegen hervorming van de AOW was.

Donner komt zo steeds meer alleen te staan. Daar komt nog bij dat hij aanvankelijk geen rekening wilde houden met werknemers met zware beroepen. Die moesten ook gewoon doorwerken tot hun 67ste of zich laten omscholen. Maar de Tweede Kamer is voor het maken van uitzonderingen op de verhoging van de AOW. Donner weigert nu de beroepen aan te wijzen die in aanmerking komen voor het stempel ‘zwaar’. Dat lastige karweitje schuift hij door naar de sociale partners.

Zullen zij, samen met de kroonleden in de SER, het vuile werk voor de coalitie opknappen? Niets wijst daar op. De voorstellen van de FNV, zoals het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek, zijn taboe. Het kabinet zal zijn financiën in het gareel moeten krijgen, met of zonder hervorming van de AOW.