In het detentiecentum op Schiphol zijn asielzoekers sinds vorige week in hongerstaking
In het detentiecentum op Schiphol zijn asielzoekers sinds vorige week in hongerstaking © ANP

Ook asielzoekers Rotterdam in hongerstaking

Ten minste 83 uitgeprocedeerde asielzoekers in detentiecentrum Rotterdam zijn maandag in hongerstaking gegaan.

De asielzoekers zijn aan de protestactie begonnen naar aanleiding van de hongerstaking in detentiecentrum Schiphol. Daar waren vanaf 30 april ten minste 19 gedetineerden in hongerstaking. Een deel van hen hield maandagmiddag op met het protest. Tien asielzoekers zetten de actie daar voort. Aanvankelijk werd gemeld dat er slechts twee hongerstakers doorgingen.

Het is al langer onrustig in de Nederlandse centra waar vluchtelingen opgesloten zitten. Volgens verschillende bronnen heeft de affaire-Dolmatov, waarbij een asielzoeker die onterecht met uitzetting werd bedreigd zelfmoord pleegde, tot meer animo geleid voor hongerstakingen. Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) lag hierdoor zwaar onder vuur.

In het Kamerdebat dat op de dood van de Rus volgde, beloofde hij 'meer zorgvuldige en humane procedures'. In dezelfde periode kende hij hoogstpersoonlijk een verblijfsvergunning toe aan een uitgeprocedeerde asielzoeker uit Kameroen, die in detentie aan een dorststaking was begonnen.

Zonder voedsel belandt een mens na dertig tot veertig dagen in 'kritieke toestand', zonder drank kan dat al na een week. Vooral het toegeven van Teeven geeft hongerstakers hoop.

Naar aanleiding van deze stap van Teeven waarschuwde hoogleraar vreemdelingenrecht Anton van Kalmthout toen al voor 'een aanzuigende werking. Vreemdelingen zijn wanhopig, zij zien daar een kans in.'

'Onmenselijke behandeling'
Volgens Mohammed Samir Abdullah (26) uit Soedan, een van de hongerstakers in het detentiecentrum van Rotterdam, doen tachtig uitgeprocedeerde asielzoekers mee aan het hongerprotest. Het gaat om mannen van de afdeling E en F van het detentiecentrum. De asielzoekers protesteren tegen hun 'onmenselijke behandeling'. Abdullah: 'Ik zit nu negen maanden vast. Ik woon al twaalf jaar in dit land en ik zit voor de zevende keer in de gevangenis. Zo gaat het met iedereen hier: we zitten een jaar vast, dan laten ze ons weer gaan en vervolgens worden we weer opgepakt. We zijn het zat.'

De hongerstakers op Schiphol vragen hetzelfde: behandel ons niet als criminelen. Het Europees Comité ter Preventie van Foltering (CPT), waarvan Van Kalmthout deel uitmaakt, tikte Nederland herhaaldelijk op de vingers omdat asielzoekers op Schiphol onmiddellijk worden opgesloten. Ze blijven daar vaak maandenlang, tot hun asielaanvraag behandeld is.

Het CPT uitte ook kritiek op de Nederlandse gewoonte om hongerstakers in een isolatiecel te stoppen - soms geboeid en met een antisuïcidepak zonder ondergoed aan. Gedwongen voeding - zoals met de hongerstakers in Guantanamo Bay gebeurt - is in Nederland verboden. 'Het enige dat men dus kan doen is met hongerstakers in overleg gaan', zegt van Kalmthout. 'De overheid moet nu concreet werk maken van beloften over betere verblijfsomstandigheden, minder onzekerheid over procedures en minder lange opsluiting. Dat is vijftien jaar geleden al toegezegd.'

Het ministerie van Veiligheid en Justitie wil niet zeggen waarom de asielzoekers in Schiphol hun actie beëindigden. Volgens de werkgroep Deportatieverzet - een organisatie die het opneemt voor asielzoekers - zijn de gedetineerden 'zwaar onder druk gezet' om de staking te onderbreken. 'De hongerstakers zijn in isoleercellen gezet met camerabewaking en alleen een matrasje op de grond.'