Justitie zit in zijn maag met cartoonaffaires

Directeur Ronny Naftaniel van het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) wil dat het Openbaar Ministerie in Amsterdam snel een beslissing neemt over vervolging van de Arabisch-Europese Liga (AEL) wegens Holocaustontkenning. Het CIDI deed ruim drie jaar geleden aangifte tegen de AEL, maar wacht nog altijd op antwoord.

In reactie op ‘het veelvuldige herdrukken’ van de Deense cartoons, waarin de spot wordt gedreven met de profeet Mohammed, plaatste de AEL op 4 februari 2006 twee aanstootgevende spotprenten op haar website. Onbekend is wie ze heeft getekend. Op een cartoon is Anne Frank afgebeeld in bed met Hitler met de tekst: ‘Schrijf dit maar op in je dagboek, Anne.’ De andere spotprent toont Joden temidden van lijken onder het bordje Auschwitz. De ene Jood zegt: ‘We moeten op een of andere manier uitkomen op zes miljoen!’ De ander: ‘Ik denk niet dat dit Joden zijn.’

De cartoons waren bedoeld om het meten met twee maten aan te tonen als het gaat om vrijheid van meningsuiting, legde AEL-leider Dyab Abou Jahjah destijds uit. De AEL maakte slechts gebruik van haar recht op artistieke expressie, net zoals de kranten in Europa claimen dat ze gebruik maken van het recht op vrije meningsuiting en geen moslims willen stigmatiseren. ‘Kennelijk is het tijd om taboes te doorbreken, dan willen wij niet achterblijven’, aldus Abou Jahjah. Europa is volgens hem nauwelijks te raken op religieus terrein, maar ‘heeft eveneens zijn heiligdommen’.

Een dag na publicatie van de AEL-cartoons deed het CIDI aangifte wegens ‘opzettelijke belediging op grond van ras, godsdienst en levensovertuiging’. Een jaar later kreeg het CIDI ‘een tussenbericht’ van het OM met de mededeling dat de zaak in behandeling was. Daarna bleef het stil. In april trok het CIDI opnieuw aan de bel en kreeg toen te horen dat de beoordeling van de AEL-cartoons meer tijd in beslag neemt ‘omdat meerdere aangiften zijn ontvangen tegen verschillende andere cartoons’. Volgens een woordvoerster van het OM gaat het om spotprenten van Gregorius Nekschot. Daartegen werd in diezelfde periode (begin 2006) aangifte gedaan. Besloten werd toen alle cartoons gezamenlijk te beoordelen, ‘zodat ze op eenzelfde manier op een aantal criteria kunnen worden getoetst’.

De afhandeling liep vertraging op doordat het OM er lang over deed Nekschot (een pseudoniem) op te sporen. Het OM overweegt nu de cartoonzaken weer los te koppelen.