We eten gezonder als de prijs daalt

VU-onderzoek: vette hap is stukken goedkoper dan gezonde maaltijd. Minister: maar toch grijp ik niet in.

Voor 50 cent extra een supersize portie friet en frisdrank – de marketingtruc van fastfoodketens werkt, maar alleen bij consumenten die al te dik zijn. Ook het omgekeerde is waar, bewijst nieuw onderzoek van de Vrije Universiteit: prijsprikkels werken om burgers aan gezondere voeding te helpen. Een pleidooi voor overheidsingrepen valt bij minister Klink (Volksgezondheid) echter in dorre aarde. ‘Dit is de eigen verantwoordelijkheid van de consument’, vindt hij.

Volgens het VU-onderzoek, in opdracht van Klink, is gezonde voeding op dit moment stukken duurder dan een vette hap. Consumenten geven bovendien aan de prijs een belangrijke factor te vinden in de voedselkeuze. Vooral burgers met een lage sociaal-economische status kiezen met de portemonnee.

Het was al bekend dat in die categorie obesitas (vetzucht) en diabetes vaker voorkomen. Het Amsterdamse onderzoek bewijst dat juist deze consumenten vatbaar zijn voor kwantumkortingen, of gezond voedsel dat in de aanbieding is.

De VU-onderzoekers suggereren dat prijsmaatregelen – het afschaffen van volumevoordelen, een ‘vettaks’ of lagere belasting op gezonde voeding – burgers het rechte pad kunnen wijzen. CDA-minister Klink liet echter in reactie op eerdere Kamervragen al weten ongeacht de uitkomsten van het onderzoek niets voor dergelijke ingrepen te voelen. ‘Er moet wel een heel zware legitimatie voorhanden zijn om als overheid te interveniëren in de keuzen van mensen’, schrijft de minister.

Hij liet het onderzoek verrichten op verzoek van de Tweede Kamer. Die vroeg in december 2007 bewijs voor de effectiviteit van prijsmaatregelen voor gezonde voeding.

Volgens het VU-onderzoek hebben prijsmaatregelen niet alleen het beoogde effect, maar ook draagvlak bij consumenten en bedrijven. Vooral de ‘positieve aanpak’ kan op enthousiasme rekenen: proportionele prijzen (gelijke prijzen per gram, dus geen kwantumkorting) en het vaker in de aanbieding doen van gezonde producten.