Veewagens mijden lastige landen

De kans dat veetransporteurs die dierenwelzijnswetten overtreden worden gepakt en bestraft, loopt per Europees land veel te sterk uiteen. Dat vinden Europese dierenartsen en inspecteurs die vorige week bijeen waren tijdens een besloten overeenkomst in Amsterdam. Volgens hen ontspringen kwaadwillende veetransporteurs vaak de dans.

Zij stelden vast dat in Oostenrijk en Italië streng wordt gecontroleerd en dat de boetes er fors zijn. In Spanje, Frankrijk en België lopen veetransporteurs weinig risico, in Oost-Europese landen worden ze nauwelijks gecontroleerd. Nederland kan Nederlandse transporteurs die in het buitenland de wet overtreden nauwelijks aanpakken. En buitenlandse overtreders kunnen hier niet beboet worden.

Het was voor het eerst dat dierenartsen uit verschillende landen bijeenkwamen om te praten over veetransporten. Ze deden dat op uitnodiging van de dierenwelzijnsorganisaties Eyes for Animals, Varkens in Nood en WSPA. Ze pleitten voor het op elkaar afstemmen van inspecties en sancties in alle Europese landen. Ook de regels voor het aantal dieren dat per vrachtwagen mag worden vervoerd, hun grootte en leeftijd van dieren, zouden volgens hen moeten worden gestandaardiseerd.

Volgens Alexander Rabitsch, dierenarts en Tiertransportinspektor in Oostenrijk, mijden Oost-Europese veetransporteurs Oostenrijk vanwege de intensieve controles en de hoge boetes. ‘Oost-Europese chauffeurs rijden om, via Hongarije en Slovenië, als ze naar Italië moeten. Maar ook Duitse en Nederlandse transporteurs zien we minder.’

Op de besloten bijeenkomst waren ook vertegenwoordigers van het ministerie van LNV, de Voedsel- en Waren Autoriteit (VWA) en de Algemene Inspectie Dienst (AID) aanwezig. Nederland is de grootste exporteur van varkens in Europa. Jaarlijks gaan rond de 9 miljoen varkens de grens over. Nederland exporteert ook massaal pluimvee.

Volgens Lesley Moffat van Eyes on Animals is Nederland ‘op de goede weg’. Sinds vorig jaar controleren zogeheten combiteams Welzijn van de AID en VWA veetransporten in Nederland. Dit na incidenten met dode biggen en overbeladen veetransportwagens.

Maar het dit jaar geïntroduceerde, nieuwe, strengere sanctiesysteem van het VWA functioneert nog niet optimaal. ‘Het is een nogal ingewikkeld systeem met notificaties, waarschuwingen en sancties. Het kan voorkomen dat een transporteur pas na tien overtredingen wordt bestraft’, aldus Leon Varitimos van Varkens in Nood.

De dierenartsen bleken tijdens de bijeenkomst voorstander van de Oostenrijkse en Italiaanse aanpak. In Italië zijn de boetes hoog; ze moeten direct worden voldaan. Als er geen drinkwater voor het vee wordt getroffen in auto’s bedraagt de boete 5.000 euro. In andere Europese landen is dat nauwelijks meer dan 100 euro.

‘Het zijn vooral de veetransporten uit Oost-Europa waarmee vaak iets mis is, in 75 procent van de gevallen’, zegt Alexander Rabitsch. ‘Meestal deugen alleen de papieren niet. Maar vaak worden er ook te veel dieren vervoerd, deugt de drinkwatervoorziening niet, wordt de rijtijd (maximaal 24 uur) overschreden, beweegt de vloer of wordt er wrak vee vervoerd.’

De communicatie tussen de VWA’s van de verschillende landen moet veel beter, vinden de dierenartsen en inspecteurs. Overtredingen van Nederlandse transporteurs in bijvoorbeeld Spanje, worden vaak niet of pas maanden later aan de VWA gemeld. Zelden of nooit volgt dan een sanctie, aldus een VWA-medewerker. Ook buitenlandse transporteurs die in overtreding zijn in Nederland, kunnen volgens de Nederlandse wet niet direct in ons land gesanctioneerd worden. In Duitsland, Frankrijk en Italië kan dat wel.

De dierenartsen en inspecteurs willen verder dat politiefunctionarissen worden opgeleid voor het controleren op dierenwelzijn, naar Italiaans en Oostenrijks voorbeeld. Ook moet chauffeurs worden verplicht de kortste route te volgen.