‘Bezwaar tegen etnische registratie is haarkloverij’

Juristen zijn er niet blij mee dat Rotterdam de komaf van risicojongeren registreert. Maar de gemeente houdt eraan vast.

PvdA-minister Eberhard van der Laan (Wonen, Wijken, Integratie) heeft dinsdag in de Tweede Kamer zijn steun betuigd aan de onorthodoxe Rotterdamse aanpak van probleemjeugd, waarbij onder meer geregistreerd wordt op etnische afkomst.

Al sinds 2002 registreert Rotterdam de etnische afkomst van alle risicojongeren tot 24 jaar. Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) waarschuwde eind vorige week dat registratie van etniciteit in strijd is met de wet en onmiddellijk moet worden gestaakt.

Rotterdam is vooralsnog niet van plan in te gaan op die eis van het CBP. De politieke aanvoerder van de grootste coalitiepartij in Rotterdam, PvdA-fractieleider Peter van Heemst, haalt zijn neus op voor de waarschuwing van de toezichthouder.

‘Het is flauwekul wat het CBP zegt’, meent hij. ‘En als in de wet staat dat etnisch registreren niet mag, dan is die wet flauwekul.’ Van Heemst is heel blij met de jongste uitlatingen van zijn partijgenoot Van der Laan.

‘Mocht het misgaan in de casus-Rotterdam’, zei de minister dinsdag, ‘met als gevolg dat we dit voortreffelijke project voor Rotterdamse risicojongeren verliezen, dan zal ik het kabinet meteen voorstellen in de versnelling te gaan.’

Met dit laatste doelde hij op een versnelde invoering van het wettelijke kader voor de nieuwe landelijke verwijsindex voor risicojongeren.

Dat systeem vervangt de verwijsindex voor Antilliaanse risicojongeren. De landelijke verwijsindex zal in de optiek van Van der Laan in ieder geval de ‘sluitende aanpak van risicojongeren’ zoals die in de Rotterdamse deelgemeente Charlois wordt uitgevoerd, overeind moeten houden.

De Raad van State heeft het kabinet geadviseerd in de verwijsindex risicojongeren niet op etniciteit te registreren. Het belangrijkste adviescollege van de regering stelt dat niet kan worden aangetoond dat etnische registratie nuttig of noodzakelijk is. Wel dreigt volgens de Raad een botsing met de grondwet en internationale verdragen.

Niet toevallig was het gisteren ChristenUnie-minister André Rouvoet (Jeugd en Gezin), die de visie van de Raad van State nog eens expliciet onder de aandacht van de Kamer bracht.

Zoals het evenmin verwonderlijk mag heten dat Van Heemst hetzelfde advies van de Raad van State naar de prullemand verwees. ‘Het is een advies van mensen die op veilige afstand alles met juridische ogen bekijken’, meent hij. ‘Daar heb je niks aan in een stad als Rotterdam. Het is zo makkelijk om te zeggen dat het in strijd is met dit of dat. Het is veel moeilijker om mee te denken met bestuurders en je af te vragen hoe je de stad en de burgers die daar wonen vooruit kunt helpen.’

Emile Goyvaerts, in Charlois regisseur van de ‘sluitende aanpak’ van risicojongeren, voerde eerder in de Volkskrant ter verdediging van de etnische registratie aan dat er in zijn deelgemeente allerlei ondersteuningsprojecten lopen voor specifieke etnische doelgroepen. ‘Als wij een project draaien speciaal voor Marokkaanse, Turkse of Kaapverdische risicojongeren, moet ik in het systeem toch kunnen zien wie die jongeren zijn?’, betoogde hij.

Specifiek voor de aanpak van Antilliaanse risicojongeren verleende het CBP eind 2006 aan gemeenten, waaronder Rotterdam, een tijdelijke ontheffing van het wettelijke verbod op etnische registratie. De toezichthouder deed dit onder strikte voorwaarden, en wel vanwege de ernst van de problematiek rond Antilliaanse jongeren. De ontheffing liep tot december vorig jaar en is niet verlengd.