‘Met Bibob belaste ambtenaar moet beter beschermd’

Bibob-ambtenaren moeten beter worden beschermd door de gemeente waarvoor ze werken. Tientallen ambtenaren die op grond van de wet-Bibob adviseren over vergunningen voor ondernemers, zijn bedreigd of onder druk gezet. Sommigen raken in opspraak omdat ze zwichten voor omkoping of dreigementen. Daarom is het verstandig deze ambtenaren te laten screenen door de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), bleek donderdag tijdens een congres in Ede.

‘Deze groep ambtenaren is buitengewoon kwetsbaar’, zei de Utrechtse burgemeester Aleid Wolfsen. ‘We merken dat ondernemers zich steeds steviger verzetten als hun vergunning wordt geweigerd. Hun belangen zijn groot. Ze weten precies welke Bibob-ambtenaar over hun zaak oordeelt. Ik ken voorbeelden van ambtenaren die onheus zijn bejegend. We zullen voorzieningen moeten treffen om ze beter te beveiligen.’

De wet Bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur (Bibob), in 2003 ingevoerd, wordt steeds vaker toegepast. Gemeenten en provincies gebruiken de wet om dubieuze ondernemers een vergunning te weigeren voor een café, seksbedrijf of coffeeshop.

Wolfsen pleit ervoor dat alle Bibob-ambtenaren een vertrouwensfunctie krijgen. ‘In Utrecht willen we het mogelijk maken dat de AIVD diepgaand onderzoek doet naar hun privéleven. Dat is nodig, want ze komen voor het eerst in aanraking met de wereld van het grote geld en werken met vertrouwelijke informatie.’

Freek Salm, die gemeenten adviseert over de bestuurlijke aanpak van criminaliteit, kent tientallen Bibob-ambtenaren die zijn geïntimideerd. ‘Ik heb meegemaakt dat een ambtenaar zei: deze brief ga ik niet ondertekenen, want morgenochtend sta ik naast die ondernemer bij de crèche, waar we allebei onze kinderen naartoe brengen.’

Salm waarschuwde voor dubieuze financiers van voetbalclubs en stadions. ‘Gemeenten met een stadion moeten opletten. Mensen die hun geld hebben verdiend met illegale handel of dubieuze vastgoedtransacties willen daar graag van genieten en maatschappelijk geaccepteerd worden. De meest logische, snelle manier om dat te bereiken is een stadion co-financieren of businessseats te kopen. Dat is op diverse plekken in Nederland gebeurd.’