Verstrooiing van as is niet goed voor de natuur

Steeds meer Nederlanders wensen uitgestrooid of begraven te worden in de bossen. Maar dat is niet altijd gunstig voor de natuur.

Een lastig dilemma voor het groeiende aantal mensen dat begraven of verstrooid wil worden in ‘de wilde natuur’: hun wens is schadelijk voor diezelfde natuur. Dat ligt voor de hand en werd al vermoed, maar het is nu ook uitgebreid onderzocht. Minister Verburg stuurde gisteren het in haar opdracht gemaakte onderzoek Terug naar de natuur van Alterra Wageningen UR naar de Kamer.

Het onderzoek gaat in op de juridische, maar vooral de ecologische effecten van het begraven en het verstrooien en komt voort uit Kamervragen over de vestiging van ‘natuurbegraafplaatsen’ op diverse plekken in Nederland. Tot nu toe zijn er twee natuurbegraafplaatsen en een aantal initiatieven om ze te vestigen.

Volgens het rapport is vooral het uitstrooien van de as schadelijk voor flora en, in mindere mate, fauna. Dat is bovenal het gevolg van ‘vermesting’. As bevat fosfaat en calcium. ‘Direct en indirect zijn dat voortreffelijke meststoffen,’ zegt Hans de Molenaar, hoofdauteur van het onderzoek. ‘Vermesting’ is desastreus voor juist de meest kwetsbare, en zeldzamere natuur.

Het vermestingseffect wordt nog versterkt door ‘verstoring door dieren’. Zwijnen woelen de strooiplekken intensief om, waardoor fosfaat en calcium worden verspreid. Het rapport noemt ook de bezoekdruk en de ‘effecten van het graven van het graf’ als natuurverstorend.

De schade hoeft niet overal even groot te zijn. Heidegebieden, schrale, kruidenrijke en voedselarme gebieden en oud, natuurlijk loofbos met gevarieerde ‘ondergroei’ zijn het kwetsbaarst. In een productiebos of op voormalige landbouwgrond hebben de bezigheden weinig effect.

‘Maar ja,’ zegt De Molenaar, ‘dat zijn meestal niet de mooiste gebieden.’ Het onderzoek doet geen aanbevelingen. ‘Maar er zijn prachtige traditionele begraafplaatsen in mooie, natuurlijke omgevingen.’