Taalles als computerspelletje

Nieuwe taalmethode wint door effectiviteit snel aan populariteit onder docenten.

‘Zo. Een tweede fout in je grammatica-opgaven. Hup, opnieuw beginnen.’ De zaal in De Flint in Amersfoort, gevuld met docenten Nederlands, reageert lachend en verschrikt op deze lesmethode van Ad Bok. Zo te werken zijn ze op school niet gewend.

‘Ik deed het zelf jarenlang toen ik lesgaf aan de pabo en ik schaamde me dood’, verduidelijkt Bok. ‘Studenten met zestien spelfouten hadden nóg een voldoende. Ik sluit juist aan bij wat die kinderen van het gamen kennen: als je crasht, jammer dan. Opnieuw beginnen. Het moet 100 procent goed zijn voor je verder kunt.’

Op de eerste studiedag voor het taallesprogramma TiO Schrijven zijn een kleine 150 mensen afgekomen. ‘We zijn groot aan het worden’, zegt Bok. Er zijn leraren die voor het eerst kennismaken met TiO en leraren die er al mee werken. Maandag begint TiO-C, om leerlingen niet alleen te leren formuleren (TiO-A), verschillende soorten stukken te schrijven (B), maar ook de grammatica juist toe te passen (C).

TiO staat voor Taalonderwijs in Ontwikkeling en vormt volgens neerlandicus Bok van het Bureau voor Educatieve Ontwerpen in Rosmalen een revolutionaire onderwijsinnovatie. De basisgedachte is dat als je leerlingen in een rijke leeromgeving plaatst, ze zichzelf beter leren schrijven dan de best denkbare leraar Nederlands. Inmiddels werken honderd, merendeels middelbare, scholen met TiO. De leerling logt in op een systeem, waarbij elke schrijfstap wordt gevoed met suggesties, gereedschappen en correcties.

Docent Ruud van de Vorstenbosch van het Commanderij College in Gemert is enthousiast. ‘Dit biedt oneindig veel meer dan ik ooit kan.’ Harry van der Wiel van het Cals College in Nieuwegein: ‘Vroeger lieten we drie keer per jaar een tekst maken. Als de leerlingen die terugkregen, keken ze alleen naar het cijfer, en niet naar onze verbeteringen. In TiO schrijven ze tientallen teksten per jaar, en móeten ze hulpmiddelen gebruiken.’

Grote vraag is natuurlijk of het werkelijk beter spellende leerlingen oplevert. Theo Pullens onderzoekt de effectiviteit van de methode. Hij is daar over 2,5 jaar mee klaar, maar in De Flint is vrijwel iedereen nu al enthousiast.

Wel blijven er vragen. Werkt het bij vmbo’ ers net zo goed als bij havisten en gymnasiasten? Is het niet te highbrow, verdrinken leerlingen niet in het materiaal? ‘Jullie vinden het moeilijk’, zegt Ad Bok. ‘Het is veel, dat klopt, maar je hoeft niet je hele bordje leeg te eten.’

Esther Telgenhof, lerares in Nijmegen, is opgelucht. ‘Ik ben blij dat leerlingen niet steeds alles hoeven te doorlopen. Anders gaat het zelfs de gemotiveerde vwo-5-leerling tegenstaan.’