Kinderopvang blijft ondoorzichtig

De voorgestelde bezuinigingen op de Wet Kinderopvang die staatssecretaris Dijksma (Onderwijs) vorige week naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, missen hun doel....

Volgens de brancheorganisatie voor kinderopvang de MOgroep, en de vereniging voor ouders in de kinderopvang BoinK had Dijksma de informele opvang aan huis door oma’s, buurvrouwen of kennissen helemaal moeten schrappen uit de wet. ‘Informele opvang is per definitie oncontroleerbaar’, aldus Ina Brouwer, voorzitter van de MOgroep.

Ondernemers in de gastouderopvang, verenigd in het Platform Platform Kwaliteit Gastouderopvang (PKGO), denken dat oneigenlijk gebruik van de kinderopvangtoeslag het best kan worden tegengegaan door een koppeling te maken tussen het aantal uren opvang en het aantal uren werk van ouders. ‘Een gemiste kans’, zegt Wendeline van Luijk, PKGO-voorzitter en directeur van Flexmoeders.nl. ‘Het is nu mogelijk om op kosten van de belastingbetaler kinderopvang te regelen om een dagje te winkelen.’

Volgens het PKGO is het grootste probleem dat niemand controleert of het aantal opvanguren dat ouders declareren correspondeert met het aantal gewerkte uren. Eind vorige maand kwam de Sociale Inlichtingen en Opsporingsdienst tot dezelfde conclusie.

Volgens het ministerie van OCW echter is er geen goede urenregistratie mogelijk, waardoor de koppeling tussen arbeidstijd en opvanguren niet valt te maken. OCW denkt bovendien dat een lager uurtarief voor thuisopvang afdoende is om misbruik onaantrekkelijk te maken.

Dijksma – die 360 miljoen euro moet zien te besparen op de gastouderopvang – maakte vorige week vrijdag bekend het te vergoeden uurtarief voor gastouderopvang te verlagen van 6,10 euro naar 4 euro en 2,50 euro. Het hoge tarief geldt voor zogeheten minicrèches – opvang van maximaal zes kinderen in het huis van de gastouder – en het lage tarief voor de opvang aan huis. Voor die laatste vorm gelden lagere kwaliteitseisen.

De maatregelen zijn nodig omdat de rijksuitgaven aan kinderopvang explosief zijn gestegen. In 2007 bedroegen de totale kosten voor kinderopvang 2,4 miljard euro – 800 miljoen meer dan begroot. Dit jaar mogen de kosten oplopen tot 2,7 miljard euro, maar de groei moet worden beperkt tot 2,8 miljard in 2013. Eerder al verhoogde de staatssecretaris de ouderbijdrage, waardoor ouders vanaf 2009 zelf meer bijdragen. Daarnaast bevroor ze het maximaal te declareren uurtarief op 6,10 euro.

De ondernemers vrezen dat de bezuiniging in combinatie met de recessie zal leiden tot vraaguitval. In wijken met wachtlijsten voor kinderopvang is nu nog een buffer, maar in andere delen van het land zullen ondernemers terughoudend worden, vreest Brouwer van de MOgroep. ‘Dan zijn we weer terug bij af.’

Volgens de ondernemers en ouders in de kinderopvang moet gastouderopvang wel behouden blijven. Voor ouders in landelijke gebieden of met onregelmatige werktijden is het vaak de enige mogelijkheid. Het uurtarief van vier euro is echter te laag om hoogwaardige gastouderopvang te bieden, zegt Gjalt Jellesma van BoinK. ‘Voor marktwerking heb je een gelijk speelveld nodig en een toezichthouder. Beide ontbreken.’

De PKGO wijst er bovendien op dat de drastische ingrepen in de gastouderopvang uiteindelijk leiden tot hogere kosten. Ouders zullen moeten uitwijken naar reguliere kinderdagverblijven, waar zij meer betalen omdat ze alleen hele dagen af kunnen nemen en vakanties door moeten betalen. ‘Daarmee doe je een deel van de bezuinigingen teniet’, zegt Van Luijk. Volgens de PKGO levert koppeling tussen het aantal uren opvang en het aantal uren werk een bezuiniging op van 220 miljoen euro.