OM: zaak-Lucia de B. geheel herzien

Tijdens de regiezitting donderdag stelden de advocaten-generaal dat alle tien gevallen waarvoor de verpleegkundige in 2004 levenslang heeft gekregen, opnieuw moeten worden onderzocht.

Daarvoor wil het OM niet alleen het advies van al eerder geraadpleegde deskundigen inroepen, maar ook diverse getuigen opnieuw verhoren.

Bij de advocaat van De B., Stijn Franken, vielen de onderzoeksvoorstellen van het OM in slechte aarde. ‘We hopen toch wel dat we vóór 2013 klaar zijn met deze zaak.’ Franken verwacht niet dat getuigen die al verscheidene keren zijn gehoord, nieuwe informatie kunnen geven over gebeurtenissen die tien jaar of langer geleden hebben plaatsgevonden.

Ook het hof betwijfelde het nut van uitgebreide verhoren. Rechter Van den Heuvel vroeg zich met name af ‘of het nuttig is getuigen te vragen of zij zich kunnen herinneren of zij zich vier jaar geleden iets spontaan herinnerden of niet’, iets wat het OM in bepaalde gevallen wil nagaan.

Het OM verklaarde dat in deze zaak ‘zeer de nadruk is komen te liggen op de wetenschappelijk-theoretische benadering, terwijl de waarheidsvinding beter gediend zou kunnen zijn met een forensisch-criminologische benadering.’

Dit nieuwe begrip, afkomstig uit een rapport van Independent Forensic Services (IFS) dat op verzoek van het OM is opgemaakt, impliceert dat de hypothese van kwade opzet altijd moet worden onderzocht.

Advocaat Franken begreep deze benadering van het OM als een vraag naar feiten waaruit blijkt dat De B. iets heeft gedaan wat niet mag, of waaruit blijkt dat zij had moeten optreden en dat niet heeft gedaan. En dan, zei Franken, ‘zijn we snel klaar, want er zijn geen getuigen en er is geen technisch bewijs. Ieder bewijs van direct daderschap ontbreekt in deze zaak.’

Het Arnhemse gerechtshof zei in drie van de tien zaken waarvoor De B. was veroordeeld, enkele deskundigen te willen horen, vanwege ‘rafels’ in het onderzoek van advocaat-generaal Knigge. Die adviseerde de Hoge Raad maart vorig jaar de zaak te herzien, en De B. voorlopig vrij te laten, wat in april van dat jaar ook is gebeurd.

Franken maakte geen bezwaar tegen de voornemens van het hof, ‘mits de deskundigen het complete medische dossier krijgen en hun pas na de bestudering daarvan concrete vragen worden gesteld’.

Het hof stoorde zich aan het feit dat het OM vorige week doorzoekingen heeft laten doen bij een familielid van De B., naar ontbrekende fragmenten uit dagboeken van de verpleegkundige. De dagboeken speelden een rol bij haar veroordeling. Ze schreef daarin over ‘compulsies’, door het Haagse hof in 2004 uitgelegd als de drang om patiënten te doden.

Hoewel de doorzoekingen niets opleverden, wil het OM toch een getuige horen ‘over wie wordt gezegd dat die iets heeft gelezen in de dagboeken’.

Het hof zag er niets in: ‘Wat wilt u nou concreet? Als de verdediging zoiets zou doen, noemt u dat een fishing expedition. Bovendien hebt u niets gevonden, dus de vraag is of het nuttig en nodig is iemand te ondervragen.’

Na de zitting toonde arts Metta de Noo van het Comité Lucia de B. zich teleurgesteld. ‘Het OM heeft met de commissie-Buruma, de CEAS (Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken) en het onderzoek van advocaat-generaal Knigge alle kans gehad om deze zaak goed te onderzoeken. Ik vind het schaamteloos dat ze op het laatst weer alles uit de kast trekken. Het OM diskwalificeert op deze manier de onderzoeken van zijn eigen commissies en zijn eigen mensen.’

Op 19 februari geeft het Hof uitsluitsel over het vervolg van deze zaak.