VS vroegen om militaire bijdrage Irak

De Amerikanen hebben Nederland in 2003 wel degelijk gevraagd om een militaire bijdrage te leveren aan de invasie in Irak. Dat blijkt uit geheime documenten van het ministerie van Defensie die in het bezit zijn van de Volkskrant.

Dat blijkt uit geheime documenten van het ministerie van Defensie die in het bezit zijn van de Volkskrant. Kamerleden zijn woedend, omdat ze onwetend waren van de vergevorderde militaire voorbereidingen. ‘Schokkend voor de democratie, een aanfluiting voor de rechtsstaat’, oordeelt Alexander Pechtold, fractieleider van D66 in de Tweede Kamer. Hij zegt voldoende steun te hebben voor een debat over de Irak-oorlog.

Woordspelletjes
Pechtold heeft schoon genoeg van de ‘woordspelletjes’ van Balkenende. Eind vorig jaar zei de premier nog dat de VS ‘geen formeel verzoek’ hadden gedaan voor Nederlandse deelname aan de invasie van Irak. ‘De VS hebben Nederland gevraagd politieke steun te bieden, mocht het komen tot militair optreden’.

Op de avond van 17 maart 2003 werd die steun verleend door het kabinet van CDA, VVD en LPF. Het CDA was toen in onderhandeling met de PvdA over de mogelijke vorming van een nieuw kabinet. De PvdA wilde niets weten van militair optreden.

Klaas de Vries, lid van de Eerste Kamer voor de PvdA: ‘Was het kabinet zonder die gesprekken met de PvdA wél meegegaan in de oorlog? Dat is de grote politieke vraag’. Zowel Pechtold als De Vries maakt zich sterk voor een parlementair onderzoek, hetzij in de Tweede Kamer, hetzij in de senaat.

Brief
Op de dag dat het kabinet politieke steun aan de VS betuigde, stuurde de Directie Algemene Beleidszaken (DAB) van het ministerie van Defensie een brief aan de politieke leiding. Daarin is sprake van ‘het oorspronkelijke verzoek van de VS om militaire bijdragen’. Dat spitste zich toe op de inzet van een fregat voor ‘de participatie in een eventuele coalitie tot gedwongen ontwapening van Irak’. Er waren al geweldsinstructies voor militairen in de maak, alsmede ‘een taakstelling die past bij deze toewijzing aan de coalitie’, aangevoerd door de VS.

Een Defensiewoordvoerder zei dinsdag dat die teksten niet sloegen op daadwerkelijke deelname aan de oorlog. Ontwapening zou pas plaatsvinden na de val van de Iraakse dictator Saddam Hussein.

Uit een ander Defensiedocument, gedateerd 6 maart 2003, blijkt dat de politieke voorbereiding voor deelname aan de Irak-oorlog zo goed als rond was. ‘Als de regering besluit tot een militaire bijdrage zullen de Staten-Generaal op de hoogte moeten worden gesteld op grond van artikel 100 van de Grondwet. Buitenlandse Zaken en Defensie werken nu aan een artikel-100 brief’.

D66-leider Pechtold: ‘Zo’n brief bevat altijd het voornemen om deel te nemen aan een militaire operatie’. Defensie noemt het ‘ambtelijk voorwerk’. Een woordvoeder: ‘Allerlei opties zijn bestudeerd, maar het gaat uiteindelijk om het politieke besluit’.