'Minder kinderen door bezuiniging kinderopvang'

Nederlandse vrouwen zullen minder kinderen krijgen door de bezuiniging op de kinderopvang. Ouders stellen het krijgen van kroost langer uit als de zorg ervoor duurder wordt. En van uitstel komt soms afstel, of onvruchtbaarheid.

Dat stelt de Groningse hoogleraar sociologie Melinda Mills op basis van uitgebreid internationaal onderzoek. Een studie over Noorwegen toont aan dat vrouwen daar dankzij de goede kinderopvang gemiddeld tussen de 0,5 en de 0,7 meer kinderen krijgen. Met twee kinderen per vrouw behoren de Noren tot de vruchtbaarste Europese naties. Mills: 'Bezuinigingen hebben dus gevolgen voor de bevolkingsopbouw.'

Alleen al de discussie over de kosten van kinderopvang heeft waarschijnlijk een negatieve invloed op het geboortecijfer, bevestigt Ron Rindfuss, de Amerikaanse socioloog die het onderzoek in Noorwegen uitvoerde. 'We zien in onze data duidelijk dat onzekerheid over de prijs van een kind leidt tot uitstelgedrag.'

Persoonlijk drama
In de discussie over de kabinetsbezuinigingen op de kinderopvang speelde tot nu toe vooral de arbeidsparticipatie van vrouwen een rol. Maar de leeftijd waarop vrouwen aan kinderen beginnen, is volgens Mills ook een belangrijke factor. 'Ongewilde kinderloosheid is voor velen een persoonlijk drama, een oorzaak voor veel depressies.' Dat brengt ook  veel medische kosten met zich mee.

Vruchtbaarheidsbehandelingen zijn duur en bij zwangerschappen op latere leeftijd is gemiddeld meer kans op complicaties. De belastingtoeslag voor de kinderopvang is per 1 januari verlaagd en zal volgend jaar nog verder worden teruggeschroefd.

Cultuur
De beschikbaarheid van opvang is voor individuele stellen natuurlijk lang niet de enige afweging. Religie, cultuur en vooral het combineren van opleiding of werk met een kind geven vaak ook de doorslag. Toch lijken de Noorse bevindingen ook voor andere westerse landen te gelden. Zo steunen Frankrijk en Zweden gezinnen met jonge kinderen uitgebreid; zij hebben een hoog geboortecijfer.

Landen waar jonge ouders juist minder toegang hebben tot goedkope opvang, zoals Italië, vertonen een tegenovergestelde trend. Italiaanse vrouwen krijgen gemiddeld 1,4 kinderen. In Nederland ligt het cijfer op 1,8 kinderen per vrouw. Sinds enkele jaren stijgt het licht, vooral onder hoogopgeleide tweeverdieners. Die hebben steeds vaker gezinnen met drie kinderen.