Waarvoor zat Holleeder dan wel in de bak?

Willem Holleeder wordt mogelijk niet vervolgd voor betrokkenheid bij liquidaties in de Nederlandse onderwereld. Maar waarvoor zat Holleeder dan wel in de bak?

Op 3 juli 2009 veroordeelde het gerechtshof in Amsterdam Holleeder in hoger beroep tot een gevangenisstraf van 9 jaar. Op 30 januari van dit jaar heeft hij - sinds zijn arrestatie - precies 6 jaar vastgezeten. Holleeder heeft er nu dus twee derde van zijn straf op zitten en mag de gevangenis verlaten.

Holleeder werd veroordeeld voor voor het afpersen van drie zakenmannen, onder wie vastgoedhandelaar Willem Endstra. De rechters achten bewezen dat Endstra via de rijke zakenman Jan-Dirk Paarlberg miljoenen afpersgeld betaalde, die bedoeld waren voor Holleeder.

Holleeder had zich volgens het hof ook schuldig gemaakt aan lidmaatschap van een criminele organisatie, witwassen van misdaadgeld, bedreiging en vier gevallen van mishandeling.

Vriend
De Heinekenontvoerder heeft steeds beweerd dat hij geen afperser is. Volgens hem was het veronderstelde slachtoffer Endstra, die in 2004 werd geliquideerd, zijn vriend. Endstra zou zijn afgeperst door andere criminelen, onder wie wijlen Johnny Mieremet, die geld terugeisten dat ze bij hem hadden geïnvesteerd.

Het hof stelde dat er geen bewijs is voor dit scenario, terwijl documenten en verklaringen van getuigen aantonen dat Holleeder hem wel degelijk afperste.

Achterbankgesprekken
Kern van het bewijs waren gesprekken die Endstra in 2003 en 2004 voerde met rechercheurs, op de achterbank van een auto. Hij vertelde de politie hoe hij en andere zakenlieden tot de laatste cent werden uitgeknepen.

De advocaten van Holleeder stelden dat het verhaal van Endstra waardeloos is. Rechtspsychologen oordeelden vernietigend over de gesprekken, waarin Endstra de regie had en rechercheurs 'stuurloos' liet meedobberen in de richting waarin hij ze stuurde.

Het hof vond dat deze psychologen zich tendentieuze en speculatieve oordelen hebben aangematigd. De rechters benadrukten dat de gesprekken met Endstra geen verhoor waren, maar pogingen hem ertoe te bewegen aangifte te doen. Daarom werden ze milder beoordeeld. Omdat zijn verhaal niet geheel controleerbaar was, werd wel extra kritisch gekeken naar dit bewijsmateriaal.

Recidivist
In het nadeel van Holleeder pleitte volgens de rechters dat hij een recidivist is die zich systematisch schuldig maakte aan afpersing. 'Slachtoffers ondervinden daarvan vaak langdurig de emotionele gevolgen.' Het hof omschreef hem als 'een man die er niet voor terugdeinst met geweld te dreigen en het daadwerkelijk te gebruiken.'

Eerder werd Holleeder al tot 11 jaar cel veroordeeld voor zijn rol in de ontvoering van biermagnaat Freddy Heineken en zijn chauffeur Ab Doderer in 1983. In die zaak werd uiteindelijk 35 miljoen gulden losgeld betaald. Daarvan is maar een deel teruggevonden.