Aboutaleb: paspoortdiscussie is riskant

De discussie over dubbele nationaliteit is een riskante, stelt de maandag geïnstalleerde nieuwe burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb.

Zo dreigt ook een samenleving verder te verharden wanneer het hebben van twee paspoorten steeds weer loyaliteitsvragen oproept, meent Aboutaleb. ‘Nieuwe Nederlanders zullen zich moeten ontdoen van alle gevoelens van slachtofferschap. Je hebt gekozen om er bij te horen in Nederland en mee te doen. Maar het is niet zo dat je daarbij al je schepen achter je moet verbranden.’

De 47 jaar geleden in het Rifgebergte geboren Aboutaleb reageerde hiermee op de oproep van Marco Pastors, politiek leider van Leefbaar Rotterdam, om zijn eigen Marokkaanse paspoort demonstratief op te sturen naar de koning van Marokko. Pastors overhandigde Aboutaleb daartoe kort na diens beëdiging een ingelijste, gefrankeerde en geadresseerde enveloppe.

‘Wij vinden dat u van uw vooraanstaande positie in Nederland gebruik moet maken om in Marokko geboren Nederlanders de mogelijkheid te geven het Marokkaanse paspoort ongeldig te laten verklaren’, zei Pastors. ‘U vindt het misschien niet erg aardig van mij, maar uw positie in ons land brengt deze morele plicht met zich.’

Ludieke actie
‘Elke fractie in de Rotterdamse gemeenteraad heeft recht op zijn eigen ludieke actie’, vond Aboutaleb. Maar stille diplomatie, onder aanvoering van de minister van Buitenlandse Zaken, biedt in de relatie met de Marokkaanse regering volgens hem meer kansen op een doorbraak dan een demonstratief gebaar van een burgemeester.

En, voegde hij er in de raadszaal aan toe, met de ambtsketen om zijn schouders: ‘Ik weiger te accepteren dat er na 32 jaar in Nederland vraagtekens worden gezet bij mijn loyaliteit.’ Die opmerking leverde maandag het grootste applaus op van de aanwezigen - onder wie Aboutalebs voorgangers Opstelten en Peper, de ministers Bos, Donner en Plasterk, en de collega-burgemeesters Van Aartsen (Den Haag), Cohen (Amsterdam) en Wolfsen (Utrecht).

Begin 2007 liep Aboutaleb bij zijn beëdiging tot staatssecretaris van Sociale Zaken in de Tweede Kamer, samen met staatssecretaris Albayrak van Justitie, tegen dezelfde vragen op over zijn dubbele nationaliteit, indertijd ingebracht door de PVV en toen gekoppeld aan een motie van wantrouwen.

Internationaal nieuws
Aboutalebs installatie tot burgemeester is vanwege haar historische betekenis voor Nederland internationaal nieuws. Buitenlandse tv-ploegen zijn in de Rotterdamse raadszaal geen alledaagse verschijning, maar nu waren er verslaggevers uit Marokko, Turkije, Frankrijk, België en Duitsland. Zoals ook het veiligheidsprotocol aan de Coolsingel maandag ongewoon was: tassen en apparatuur van journalisten werden besnuffeld door een politiehond, getraind in het opsporen van explosieven.

Aboutaleb, de eerste Marokkaans-Nederlandse burgemeester van Nederland, verwacht niet dat de aanhoudende beveiliging rond zijn persoon zijn behoefte aan rechtstreeks contact met gewone Rotterdammers in de weg zal staan. ‘Ik zal mij onverwachts mengen met werkers, cafébezoekers, ondernemers, tijdens wandelingen in een wijk, of als ik zomaar bij iemand aanbel en vraag om een kop koffie, of een school inloop. Dat gaat gebeuren - zonder dat er pers bij is.’

Met waarschuwingen als ‘maak uw borst maar nat’ en ‘geen woorden, maar daden’ maakten de Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, loco-burgemeester Jantine Kriens en de Rotterdamse fractieleiders duidelijk dat Aboutaleb het burgemeesterschap niet cadeau krijgt, maar zelf moet verdienen. ‘In Rotterdam krijg je niets voor niets’, beklemtoonde Kriens. ‘Rotterdammers gaan voor het echie. Ze moeten voelen of hun nieuwe burgemeester ook voor het echie gaat.’

De lokale PvdA-leider Peter van Heemst zei te hopen dat de Rotterdammers binnen afzienbare tijd een koosnaam voor hun nieuwe burgemeester zullen hebben bedacht - een teken van volks vertrouwen. Van Heemst deed alvast een voorzet: ‘Appie lijkt mij een mooie bijnaam.’

Demonstratie
Een handjevol demonstranten meende buiten, voor de trappen van het stadhuis, al te weten wat voor vlees ze in de kuip hebben met hun nieuwe burgemeester. ‘Afgekeurd! Opgepleurd!’, stond er op hun T-shirts.

‘Wantrouwen remt de vooruitgang’, betoogde Aboutaleb in de raadszaal. ‘Dat past niet bij Rotterdammers, want Rotterdammers willen vooruit - dat is altijd zo geweest. En één ding weet ik zeker: als de mensen in een stad elkaar vertrouwen, werpt dat vanzelf een dam op tegen mensen die de samenleving willen ontwrichten.’