Kabinet wil medicalisering van de jeugd halt toeroepen

Het kabinet wil een halt toeroepen aan de medicalisering van de jeugd. Jongeren en hun ouders moeten beter leren omgaan met gedragsproblemen en tegenvallende prestaties.

Het nieuwe wijdvertakte net van centra voor jeugd en gezin moet de gezinnen daarbij helpen. Dit zegt CDA-staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner van Volksgezondheid in een toelichting bij haar plannen voor de hervorming van de jeugdzorg. Die plannen stuurde zij dinsdagavond naar de Tweede Kamer.

Etiketjes
'De laatste jaren is de jeugd geproblematiseerd', aldus Veldhuijzen van Zanten. 'Elk probleem moest gediagnosticeerd met een etiket: adhd, pdd-nos, dyscalculie, tot hypersensitiviteit aan toe. Als zo'n etiket is geplakt wordt door de overheid hulp aangeboden. Daar moeten we van af. Nu moeten we ontproblematiseren. Die etiketjes moeten er weer af.'

De staatssecretaris zegt dat het probleem niet moet worden ontkend, maar dat 'we ermee moeten leren omgaan en ermee leren leven'. Ze wil 'uitgaan van de kracht van het individu en het gezin. Kinderen die zorg echt nodig hebben, moeten vroeger gediagnosticeerd worden zodat zij eerder geholpen kunnen worden. In sommige gezinnen ligt de lat erg hoog. Daar moeten kinderen overpresteren. Altijd een 8 halen, terwijl een 7 soms ook goed moet kunnen zijn. Dan raken kinderen overprikkeld en overvraagd.'

Versnipperd
De gemeenten worden in de kabinetsvisie de spil in de jeugdzorg. Zij worden verantwoordelijk voor de aanpak van alle problemen waarmee gezinnen kampen. Die zorg is nu nog versnipperd over gemeenten, provincies en vier ministeries - Onderwijs, Sociale Zaken, Veiligheid en Justitie, en Volksgezondheid. Het budget, 3 miljard euro in totaal, wordt samengevoegd en overgedragen aan de gemeenten. Het is wel 300 miljoen euro minder dan nu. 'Dat is een bezuiniging op bureaucratie, niet op zorg', zegt Veldhuijzen van Zanten.

De Centra voor Jeugd en Gezin, die elke gemeente moet inrichten, gaan probleemjongeren en ouders begeleiden. In deze CJG's zijn ook de consultatiebureaus gevestigd zodat alle ouders en kinderen er van jongs af komen. 'Laagdrempelig moet het zijn. Misschien komen er ook een huisarts en een kledingbeurs voor kinderkleren. In deze centra kunnen ouders terecht voer alle opvoedkwesties. En kinderen voor hun problemen. Daardoor kunnen echte problemen ook sneller worden onderkend en kan er sneller en effectiever hulp worden geboden', zegt Veldhuizen van Zanten.

Zorg op maat
Zij hoopt dat gemeenten en de Centra voor Jeugd en Gezin beter in staat zijn om 'zorg op maat' te leveren. 'Problemen komen nooit alleen. Vaak is sprake van een combinatie. Neem schuldproblematiek, huisvesting, gedragsproblemen. De gemeenten zijn beter in staat zo'n combinatie aan te pakken.' Het kabinet trekt vier jaar uit voor de overdracht aan gemeenten, die uiterlijk in 2016 moet zijn afgerond.