vk commentaar Steeds serieuzer worden de PvdA-plannen om de invloed van de Koning in te perken. Nu is daadkracht geboden.

Hoe langer de PvdA erover nadenkt, hoe scherper haar standpunt wordt: de sociaal-democraten presenteren vandaag hun alomvattend plan om de Koning vrijwel al zijn politieke invloed te ontnemen. Hij mag geen voorzitter meer zijn van de Raad van State, verliest zijn rol in de formatie van kabinetten en komt ook niet langer in beeld bij kabinetscrises. Alleen de representatieve en bindende rol als nationaal boegbeeld blijft over. Dit is het zogeheten 'presidentieel' koningschap naar het voorbeeld van de Duitse en Italiaanse presidenten.

Zo moet de kroonprins er nu echt rekening mee gaan houden dat zijn rol bescheidener wordt dan die van zijn moeder. Met zijn voorzitterschap van de Raad van State loopt het zo'n vaart wellicht niet, want de vereiste tweederde meerderheid voor een grondwetswijziging is er nog niet. Wel zijn er nu meer dan voldoende Kamerleden om te regelen dat het paleis voortaan buiten de formatie blijft. Die beslissing lijkt een kwestie van tijd.

Dat is een goede ontwikkeling. Het huis van Oranje bindt de natie en vertegenwoordigt ons over de grens. Daar hoeft niets aan te veranderen. Maar iedere rechtgeaarde democraat moet het een doorn in het oog zijn dat een niet-gekozen figuur invloed uitoefent op de formatie van een regering, onder zwijgplicht van alle betrokkenen. Dat is niet meer van deze tijd. In 2010 bleek hoe moeizaam de koninklijke bemoeienis kan zijn. Rutte, Verhagen en Wilders hadden stellig de indruk dat zij vanuit het paleis op tegenwerking stuitten. Of dat nou waar is of niet: alleen al het beeld is onwenselijk. Het roept vragen op over de transparantie van de politiek en het doet afbreuk aan de samenbindende rol die het staatshoofd in de eerste plaats moet spelen: boven alle partijen - van iedereen, voor iedereen.

Het is niet voor het eerst dat de PvdA plannen smeedt om aan de poten van de troon te zagen. Altijd bleef het bij woorden. Laat de sociaal-democraten nu moed vatten en serieus op zoek gaan naar voldoende parlementaire steun.

^{Raoul Du Pré}