Kinderen van groep 8 van basisschool 't Klosterhufke in Deest doen de Citotoets. De Citoscore zal vanaf schooljaar 2012-'13 een kleinere rol spelen in de keuze voor het voortgezet onderwijs. © Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Kinderen van groep 8 van basisschool 't Klosterhufke in Deest doen de Citotoets. De Citoscore zal vanaf schooljaar 2012-'13 een kleinere rol spelen in de keuze voor het voortgezet onderwijs. © Marcel van den Bergh / de Volkskrant © UNKNOWN

De Citotoets wordt vanaf 2013 verplicht voor elke basisschool

AMSTERDAM - De Citotoets wordt verplicht voor alle scholen. Over twee jaar doen alle kinderen van het basisonderwijs deze eindtoets niet begin februari, maar tussen half april en half mei. Minister Van Bijsterveldt van Onderwijs maakt dit vandaag bekend.

Een landelijke, verplichte invoering van de eindtoets is omstreden. Circa 15 procent van de basisscholen kiest al jaren bewust niet voor de toets van Cito uit Arnhem omdat die volgens hen te weinig oog heeft voor de vermogens die in kinderen zitten. 'Je moet eenmaal een keuze maken', zegt minister Van Bijsterveldt. 'Cito heeft hier veel ervaring mee, doet ook al het uitvoerend werk voor de  examens in het voortgezet onderwijs, en is international vermaard. Bovendien sluiten we hiermee aan bij de overgrote meerderheid van scholen die het al jaren zo doen.'

De minister beoogt met het latere afnametijdstip  de beheersing van rekenen en taal te verhogen. 'Recent onderzoek toont dat de aandacht voor die terreinen in het laatste halfjaar van de basisschool verslapt', zegt de minister. 'Drie maanden meer tijd moet de kloof met het voortgezet onderwijs verkleinen.'

Pilot

Die meerwaarde blijkt overigens  niet overtuigend uit de pilot met een latere Citotoets, die in 2010 op 55 basisscholen werd gehouden, waarvan de conclusies vandaag bekend worden. Toch adviseren de sectororganisaties PO- en VO-Raad een latere eindtoets, al was het maar om het schooladvies zwaarder te laten wegen.

De middelbare scholen vinden het daarbij belangrijk dat de resultaten op 1 mei beschikbaar zijn, zegt  voorzitter Sjoerd Slagter van de VO-Raad. 'In ongeveer  15 procent van de gevallen wordt het schooladvies naar aanleiding van de eindtoets naar boven of beneden bijgesteld. Scholen moeten op tijd weten hoeveel leraren ze volgend schooljaar moeten hebben.' Maar volgens het ministerie wordt  dat straks op zijn vroegst half mei worden, mogelijk begin juni.

Kleinere rol

Hoe dan ook zal de Citoscore vanaf schooljaar 2012-'13 een veel kleinere rol  spelen in de keuze voor het voortgezet onderwijs. Het advies dat de basisschool zelf op grond van acht jaar ervaring met de leerling meegeeft, telt dus zwaarder. 'En hopelijk zijn we dan ook af van het oefenen voor de Citotoets', zegt Slagter van de VO-Raad. 'Dat slaat nergens op.'

Hoewel ingeburgerd op de grote meerderheid (85 procent) van de basisscholen, was het onderwijs tot nu toe niet verplicht de toets bij het Cito af te nemen. Veel scholen gebruiken daarom een alternatief:  een zelf ontwikkelde intelligentietest, de Drempeltoets, of de NiO-toets. Sommige vrije- of Jenaplan-scholen, en radicale vernieuwers als Iederwijs, willen helemaal  geen verplichte toets.
Maar de minister houdt hieraan vast. Ze wil zicht krijgen op de toegevoegde waarde van een school. Daartoe wordt ook nagedacht over toetsen in het begin van de basisschool.

Wereldoriëntatie

In het voorstel van de minister gaat het voorlopig alleen over rekenen en taal. Mogelijk wordt ook wereldoriëntatie een vast onderdeel, als scholen dat willen. Nu is dat nog facultatief.