Ruim 100 meldingen van misbruik in de jeugdzorg

Ruim honderd slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugdzorg, hebben zich sinds eind juli bij de commissie-Samson gemeld. Het gaat om kinderen die door de rechter uit huis zijn geplaatst en vervolgens terechtkwamen in een jeugdinstelling of pleeggezin. Daar werden zij seksueel misbruikt door bijvoorbeeld groepsleiders of pleegouders.

Omdat het misbruik heeft plaatsgevonden terwijl de kinderen onder verantwoordelijkheid vielen van de overheid, besloot de regering dit voorjaar de commissie-Samson opdracht te geven uit te zoeken hoe wijdverbreid de misstanden zijn. De onderzoeksperiode beslaat 1945 tot heden.

Oproep

Voorzitter van het onderzoek, oud-procureur generaal Rieke Samson-Geerlings, riep donderdag slachtoffers, daders en getuigen op van zich te laten horen via het telefonisch meldpunt 070-3765872. Direct na die oproep stond te lijn ‘s middags opnieuw roodgloeiend; een teken dat de schaal van het misbruik een stuk groter is dan tot nog toe bekend.

Het onderzoek is ingesteld nadat begin dit jaar de discussie over seksueel misbruik in de katholieke kerk oplaaide. Er meldden zich vele honderden slachtoffers die in hun jeugdjaren op internaten werden betast en verkracht door priesters. Het onderzoek daaromtrent wordt in principe uitgevoerd door de commissie-Deetman. Die richt zich vooral op de verantwoordelijkheid van de katholieke kerk in het geheel.

Maar in sommige van die zaken speelt nog een facet: een deel van de slachtoffers is destijds niet door hun ouders, maar door de kinderbescherming naar internaten gestuurd, onder verantwoordelijkheid van de overheid dus. Dat was reden om een aparte commissie onderzoek te laten verrichten naar seksueel misbruik van door de rechter uit huis geplaatste kinderen, los van de vraag of dat in een katholieke omgeving gebeurde.

Opnieuw slachtoffer

Extra schrijnend is dat in veel gevallen deze kinderen bij hun ouders zijn weggehaald omdat zij werden mishandeld, misbruikt of verwaarloosd. Vervolgens kwamen zij dus op een plek waar zij opnieuw slachtoffer werden.

Samson onderscheidt in de meldingen drie groepen: misbruik door leiding van jeugdinstellingen, misbruik door pleegouders en misbruik door andere kinderen in de groep.

Wie hebben het geweten?

Naast de omvang van de misstanden, is ook een belangrijke vraag van het onderzoek van de commissie-Samson wie er allemaal hebben geweten wat er gebeurde. In het onderzoek naar de katholieke kerk lijkt het erop dat veel hooggeplaatste kerkelijken een oogje dichtknepen of zelf als dader betrokken waren bij het misbruik. Het is nu de vraag of dat ook geldt voor leidinggevenden van overheidsinstanties.

Onder de meer dan honderd melders die totnogtoe bekend zijn, is ook een aantal recente slachtoffers. De commissie-Samson adviseert hen alsnog aangifte te doen bij politie en verwijst hen door naar hulpverleners als zij daar behoefte aan hebben. In juni 2012 moet het onderzoek zijn afgerond.