Riool kan plensbuien niet aan

In delen van Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Holland viel maandag in heel korte tijd 50 millimeter regen. Klimaatdeskundigen voorspellen dat Nederland meer en meer te maken krijgt met hevige buien.

En regenen bleef het: hulpverzoeken aan de brandweer, veel rioleringen konden de hoeveelheid regenwater in het geheel niet verwerken.

Klimaatdeskundigen voorspellen dat Nederland meer en meer te maken krijgt met hevige buien. In het meest ongunstige scenario van het KNMI is het aantal extreme buien in 2050 met 27 procent toegenomen. Voor alle getroffenen die gisteren hun kelder zagen onderlopen of anderszins werden getroffen door de wateroverlast heeft de Stichting Rioned (kenniscentrum voor rioleringen) een weinig hoopvolle boodschap: het Nederlandse rioleringsstelsel is er niet op gebouwd om extreem grote hoeveelheden water te verwerken en zal dat in de toekomst ook niet zijn.

Onvermijdelijk

‘Dat betekent niet dat ons rioleringssysteem tekortschiet’, bezweert Hugo Gastkemper van Rioned. ‘Wateroverlast is voor een deel onvermijdelijk, de afvoercapaciteit heeft zijn grenzen.’ Nederland heeft ongeveer 100 duizend kilometer riool en veel gemeenten hebben de laatste jaren fors geïnvesteerd in dat riool, zegt Gastkemper. ‘Maar die buizen zijn helemaal niet bedoeld om enorme stromen regenwater snel te verwerken.’

In november publiceert Rioned een overzicht van alle gemeentelijke investeringen in het rioolnet van de afgelopen vijf jaar. Moet daar nog meer in worden geïnvesteerd? Nu al regent het bij de gemeenten klachten over de hoogte van de rioolheffing. Daarbij: dat straten snel blank komen te staan ligt niet per definitie aan een tekortschietend rioleringsstelsel, zegt Gastkemper: ‘Ik noem eens wat: als de straatkolken, de afvoerputjes, niet goed door de gemeenten worden onderhouden, dan roep je ook de problemen over jezelf af.’

Onvoldoende nagedacht

Veel wezenlijker is dat gemeenten meer gaan doen aan bovengrondse afvoer van regenwater, vindt Rioned. Dat is ook de mening van Govert Geldof, adviseur op het gebied van watermanagement. ‘Ik denk dat wij met Duitsland en Zweden het beste rioleringsnet van Europa hebben. Je moet niet alle problemen op dat buisje projecteren. We hebben gewoon onvoldoende nagedacht over wat we bovengronds kunnen doen om overlast te verminderen. Dat begint nu pas een beetje te komen.’

Geldof: ‘In veel winkelstraten hebben we de trottoirbanden weggehaald. Vanuit architectonisch oogpunt begrijpelijk. Gevolg is wel dat water zo de winkels inloopt. Voor de rolstoelbereikbaarheid hebben we ook van alles en nog wat gedaan in de publieke ruimte, zonder na te denken wat dat voor de afvoer van regenwater betekent.’

Hij wijst op initiatieven in landen die veel vaker te maken hebben met extreme regenval. ‘Australië bijvoorbeeld. Daar zie je creatieve oplossingen. Pleinen die verdiept worden aangelegd. Regent het hard, dan is zo'n plein ineens een waterplein. Wij hebben alles verhard, versteend, tot onze tuintjes aan toe. Als iedere particulier zijn eigen regenwater tijdelijk zou opvangen, ben je al van een hoop overlast af.’