Vakbond wil opnieuw onderzoek straling Hawk

De militaire vakbond AFMP wil opnieuw een onderzoek naar de gezondheidsrisico’s voor militairen die hebben gewerkt met Hawk-raketinstallaties. De bond reageert op een verklaring van een technicus, woensdag in dagblad DePers. Die vindt dat de door Defensie geformuleerde veilige afstanden tot de bijbehorende radar te klein waren.

Defensie stelde in 1985 de veilige afstand op 45 of 35 meter, afhankelijk van de instelling. De Hawk is een Amerikaanse luchtdoelraket uit de jaren zestig. De veilige afstand tot de radar zou volgens Defensie zijn gebleken na metingen op de relevante locaties. Technicus Dolf Borgmeyer noemt dit onderzoek nu ‘nattevingerwerk’.

Over de schadelijke gevolgen van het Hawk-systeem voor luchtmachtpersoneel bestaan al sinds 1998 in verschillende landen zorgen. In België, Italië, Duitsland en Nederland hebben militairen en ex-militairen zich gemeld met vormen van kanker. In Nederland kwamen enkele honderden klachten binnen. Naar schatting 45 duizend militairen hebben in de nabijheid van het systeem gewerkt.

TNO verrichtte in 1998 onderzoek naar een mogelijk verband tussen de gezondheidsklachten en de radar, maar dat leverde niets op. Toenmalig staatssecretaris van Defensie Cees van der Knaap (CDA) gelastte in 2005 een nieuw onderzoek na aanhoudende klachten. Na een literatuurstudie concludeerde TNO dat overtuigend bewijs ontbreekt dat blootstelling aan elektromagnetische velden met bepaalde frequenties kanker zou kunnen veroorzaken.

Belgisch onderzoek uit 2009 toonde aan dat militairen die in de buurt van de Hawk-radar hebben gewerkt, meer kans hebben te overlijden aan kanker dan dan andere militairen. Een oorzakelijk verband kon echter niet worden vastgesteld. Voormalig staatssecretaris Jack de Vries (CDA) liet eind vorig jaar weten een nieuw onderzoek niet zinvol te vinden, onder meer omdat de benodigde gegevens ontbreken voor wetenschappelijk onderzoek.

Vorig jaar pleitte een andere militaire vakbond voor onderzoek naar de schadelijke gezondheidseffecten van de stoorzenders die in Afghanistan worden gebruikt tegen bermbommen. Ook hierbij waren gezondheidsklachten van gebruikers de aanleiding. TNO meldde dat die straling binnen de norm blijft. In de praktijk waarschuwen soldaten elkaar toch maar om niet op de zogeheten Jammer te gaan zitten.