CDA zag maar één weg: Klink zwartmaken

De aanval van Ab Klink op de huidige koers van het CDA was vooral zo schadelijk omdát die van Ab Klink kwam.

Klink is een grote in het CDA; dertig jaar lid, bepalend ideoloog, belangrijkste architect van het CDA-denken van het afgelopen decennium én belichaming van in de partij hooggewaardeerde deugden als beschaving, bescheidenheid en integriteit.

Met andere woorden: Ab Klink ís tot op grote hoogte het CDA. Door Klink te bevechten, bevochten de krachten rond CDA-fractieleider Maxime Verhagen in het CDA de afgelopen dagen in feite het CDA zelf.

Klink schreef in zijn brief dat de nood bij de onderhandelaars van VVD en CDA zo hoog is gestegen dat serieus is besproken hoe een speciaal te beleggen CDA-congres gemanipuleerd zou kunnen worden, zodat de leden toch ‘ja’ zouden zeggen tegen politieke samenwerking.

Voor Verhagen was dit de schadelijkste passage uit de brief en die moest weerlegd worden. En dus werd van alle kanten gezegd dat het niet klopte wat Klink schreef.

Ook werden onmiddellijk roddels verspreid. Klink had zelf zijn brief gelekt, zijn interventie was een één-tweetje met Ruud Lubbers geweest, hij had de timing van zijn brief afgestemd op het vertrek van Jan Schinkelshoek, eerder deze week. Voor dat alles bestaan overigens nul aanwijzingen. Maar de suggestie was nauwelijks verhuld: Klink liegt.

Tweede keer

Dat was de tweede keer in twee dagen dat het CDA zijn toevlucht moest nemen tot zulk grof geschut tegen de eigen partijgenoten. Toen dinsdag ‘Wachtkamerlid’ Jan Schinkelshoek bekendmaakte de politiek te verlaten uit protest tegen samenwerking met de PVV, werd er onmiddellijk karaktermoord gepleegd. Die Schinkelshoek had gewoon een andere baan, werd van alle kanten ingefluisterd. Die was al die tijd al van plan geweest te vertrekken.

Ook daar ging het om iemand die al ruim drie decennia actief was in de partij en daar hoog in aanzien staat. Nu kreeg hij zonder aarzelen de behandeling die de laatste jaren vooral gereserveerd was gebleven voor mensen buiten het CDA.

Voor actieve CDA’ers moet het duidelijk maken in wat voor omgeving ze werken: niet zo erg veilig. De zaak en de vent lopen dezer dagen flink door elkaar bij de christen-democraten. Ook andere partijen kijken met belangstelling mee en vragen zich af: zelfs als ‘rechts’ mocht klappen, durven wij dan nog wel in zee te gaan met dit CDA?

Het spel dat dezer dagen in de CDA-vleugel in het oude Justitiegebouw wordt gespeeld, is om nog meer redenen riskant. Verhagen heeft een wankele reputatie als het gaat om betrouwbaarheid. Anderen aanvallen op hun integriteit, zeker mensen met de statuur van Klink, zal niet veel vaker meer een begaanbare uitweg zijn.

Steun

Vooralsnog lijkt de gang van zaken Verhagens positie binnen de partij niet aan te tasten. In de meest recente opiniepeiling zegt 80 procent van de CDA’ers zijn lijn te steunen. Daar past wel een relativerende kanttekening bij. Eerst en vooral zijn CDA’ers de onrust in hun partij zat. De kortste weg naar rust is nu de lijn van Verhagen te steunen en een eventueel akkoord af te wachten. Op dit moment is de steun voor Verhagen dus synoniem voor een roep om rust.

Of er ook steun zal zijn voor een akkoord met de PVV of steun voor Verhagen zelf als leider van het CDA op de langere termijn, zijn geheel andere vragen. Pas als die worden beantwoord, kan de precieze schade worden opgenomen die de clash tussen Klink en Verhagen heeft toegebracht.