Swami Yogananda: ‘Vlees en vis maken van je maag een kerkhof’

Gehurkt in een oranje gewaad, stopt yogi Swami Yogananda een dikke draad in zijn rechter neusgat. ‘Probeer dit niet thuis’, werd er van tevoren al gewaarschuwd. Direct daarop tovert hij het koord uit zijn mond tevoorschijn. Alsof hij aan het flossen is, trekt hij beurtelings aan weerszijden van de draad. Onder zijn publiek, meer dan honderd yogafans, klinken kreten van verbazing. Dit reinigingsproces van neus en keel, genaamd ‘Sutra Neti’, is slechts één van zijn vele rituelen voor een fit lichaam.

Het is de eerste keer dat de 101 jaar oude yogagoeroe Nederland bezoekt, op uitnodiging van Stichting Art of Living. Ondanks zijn hoge leeftijd legt hij zonder enige moeite beide benen in zijn nek, heeft hij al zijn tanden nog, leest hij zonder bril en knijpt hij je zowat fijn met zijn krachtige handdruk.

Zijn geheim? ‘Vasten’, roept Swami direct. Hij eet vegetarisch voedsel, maar slechts één keer per dag. ‘Vlees en vis maken van je maag een kerkhof.’ Na drie dagen volgt een week vasten. Zelf zegt hij een maand zonder voedsel te kunnen. ‘Wanneer je maag voedsel verteert, gaat alle energie daar naartoe. Door het vasten krijg je meer kracht.’

Midden in de workshop op landgoed Duinlust wijst hij een stevige man aan in het publiek. De man krijgt de opdracht op de 40 kilo wegende Swami te gaan zitten. De zaal houdt zijn adem in. Zittend met de benen gestrekt voorover gebogen, draagt de knokige yogi de man van ruim dubbel zijn gewicht met gemak.

Swami, geboren in 1909 in de Indiase Himalaya, verbleef tot zijn 96ste in de bergen om yoga te beoefenen. Hij vocht met de Indiase Vrijheidsbeweging tegen de Britten, met schotwonden als bewijs.

Om ze krachtiger en energieker te maken, leerde hij de soldaten de technieken van Sukshma Vyayama Yoga. Swami heeft tien kinderen, van wie hij er acht heeft overleefd. ‘Omdat zij geen yoga beoefenden.’ Zelf is hij ervan overtuigd dat hij 150 jaar gaat worden.

Volgens yogalerares Sonia Luthra (50) van Stichting Art of Living is de yogi een inspirerend voorbeeld. ‘Hij laat zien hoe krachtig en vitaal je nog kunt zijn op die leeftijd. Een heel ander beeld dan wat je hier in het gemiddelde bejaardentehuis ziet.’ Toch zijn er ook mensen die de leeftijd van Swami in twijfel trekken. Dat vindt Luthra onzin. ‘Topsporters doen ook dingen die niemand voor mogelijk houdt. Het is maar net waar je je geest in traint.’

Mevrouw Kiki uit Groningen, grijzend en in sportieve outfit, las dat Swami vanavond zou lesgeven en besloot spontaan zijn workshop te volgen. ‘Wat een verschil tussen ons, zonder puf en uitgezakt, en hem, met zijn consequente energie.’ Ze heeft zichzelf de vraag gesteld of ze zelf zo oud zou willen worden, en denkt van niet. Maar ze weet dat ze wel meer moet bewegen. ‘Geef mij hem maar als leraar, in plaats van die oude van dagen gymnastiek op televisie.’