Bedreigers politici zijn vaak verwarde eenlingen

De meeste bedreigingen aan het adres van politici, leden van het Koninklijk Huis en andere gezagsdragers komen van eenlingen. Vooral ‘verwarde personen’ kunnen zich ontpoppen als gevaarlijke bedreigers, die ook gewelddadig kunnen worden. Goede zorgverlening aan mensen met psychische problemen is belangrijk om gewelddadigheid te voorkomen.

Dat is een van de conclusies uit het rapport Individuele bedreigers van publieke personen in Nederland, dat minister Hirsch Ballin (Justitie en Binnenlandse Zaken) donderdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. ‘De aanpak van verwarde bedreigers van politici en bestuurders via de zorg is een effectief middel naast het louter uitdelen van straffen’, aldus het rapport.

Het rapport bevat onderzoeken van het Verwey-Jonker Instituut en Zorgconsult Nederland. Ze zijn op initiatief van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding uitgevoerd. Van medio 2005 tot najaar 2008 zijn er in totaal 847 aangiften gedaan van bedreigingen bij het landelijke team bedreigde politici, dat is ondergebracht bij de regiopolitie Haaglanden.

Een selectie van 351 zaken is door het Verwey-Jonker Instituut onderzocht. Het betrof 167 verdachten, die bedreigingen uitten tegen 106 politici. Het Verwey-Jonker Instituut onderscheidt identificeert daarbij verschillende categorieën bedreigers.

Het type verward-gefrustreerde bedreiger wordt beschouwd als ‘potentieel meest gevaarlijk’. Daarnaast kunnen verwarde bedreigers onvoorspelbaar gedrag vertonen.

Straattaal

De grootste groep zijn de zogenoemde ‘straattaaldreigers’. Zij zijn vooral hinderlijk en vergen de grootste capaciteitsinzet van de politie voor opsporing. Voor deze groep bedreigers wordt volgens het rapport ‘een communicatiestrategie ontwikkeld om het bewustzijn te verhogen dat bedreigen een strafbaar feit is’.

Bureau Zorgconsult Nederland heeft specifiek gekeken naar de mogelijkheden om verwarde bedreigers tijdig naar de zorg te leiden. ‘De verwarde bedreiger stopt na een vaak kortdurende straf namelijk niet met bedreigen. Het zijn mensen die zorg nodig hebben’, aldus het rapport.

In het Verenigd Koninkrijk en Zweden zijn goede ervaringen opgedaan met zorgverlening voor deze groep. Goede zorg komt niet alleen het welzijn van ‘verwarde bedreigers’ ten goede, maar zorgt er ook voor dat de dreiging afneemt.

Proefproject

In het rapport wordt een proefproject aangekondigd waarin politie, justitie en instellingen voor geestelijke gezondheidszorg gaan samenwerken. Ze delen landelijk beschikbare informatie over enkele tientallen bedreigers met een psychische stoornis. Het team, dat wordt ondergebracht bij het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD), brengt alle beschikbare informatie over bedreigingen bij elkaar.

Informatie over verwarde bedreigers met een hoog risico gaat vervolgens onder de aandacht worden gebracht van lokale zorginstellingen. Die kunnen vervolgens bepalen welke behandeling nodig is.

Het bekendste voorbeeld van de eenling-bedreiger is Karst T., die vorig jaar op Koninginnedag een aanslag probeerde te plegen op de koninklijke familie. In zijn mislukte poging reed hij zeven mensen dood en kwam hij zelf ook om het leven.