Minderheidskabinet met steun PVV is serieuze optie

Nederland lijkt voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog af te stevenen op een minderheidskabinet: een VVD/CDA-regering met gedoogsteun van de PVV. De fracties geven mogelijk vrijdag groen licht voor het begin van officiële onderhandelingen.

Voor het CDA zou een minderheidskabinet uitkomst bieden: een groot deel van de achterban wil onder geen voorwaarde met de PVV in een coalitie. PVV-leider Geert Wilders op zijn beurt hoeft geen bewindspersonen te leveren en behoudt vrijheid om vanuit de Kamer scherp politiek te bedrijven.

Gevaarlijk

Dat laatste is meteen een van de nadelen voor VVD-leider Mark Rutte. Het kan gevaarlijk zijn een electorale concurrent zo veel ruimte te geven. Niettemin zou ook bij de liberalen de bereidheid groeien in zo’n constellatie te werk te gaan. Voor het internationale aanzien van een regering-Rutte is het gunstig als de PVV daarvan geen deel uitmaakt. Tegelijk hopen de liberalen dat Wilders bij het geven van gedoogsteun flink zal moeten inbinden ten opzichte van zijn confrontatiepolitiek tot dusver.

Rutte, Wilders en CDA-leider Maxime Verhagen leggen de keuze vanmiddag voor aan hun fracties. Bronnen op het Binnenhof beklemtonen dat de race nog niet is gelopen. De fractievergaderingen kunnen net zo goed aanleiding zijn voor nieuw overleg. Informateur Ruud Lubbers wil niettemin uiterlijk zaterdag middernacht uitsluitsel.

Formeel

Alle drie de fracties komen vrijdag om twee uur bijeen. Inzet is dat hun partijleiders groen licht krijgen om officieel met elkaar in onderhandeling te gaan. De gesprekken tot nu toe – vier dagen achtereen – worden nog steeds ‘informeel’ genoemd: Lubbers is niet bij het geheime overleg betrokken, juist omdat het CDA de gevoelige besprekingen met de PVV nog geen officiële status wilde geven.

Toch wordt er wel degelijk onderhandeld. Verhagen en Wilders zouden een oplossing hebben gevonden voor hun meningsverschil over de islam en de rechtsstaat. Ook de bezuinigingen zouden zijn besproken, en her en der zijn fractiespecialisten geraadpleegd om het mandaat zeker te stellen.