'Heimelijk tapen moet strafbaar worden'

Minister Hirsch Ballin van Justitie wil heimelijk tapen door callcenters strafbaar stellen.

Cokky Bosman, directeur van callcenterbedrijf TDA, zegt dat tapen van groot belang is voor haar organisatie. ‘De enige manier om de kwaliteit van het werk van medewerkers te controleren, is meeluisteren. Wij hebben tien coaches in dienst. Die luisteren heel vaak live mee met gesprekken, maar soms worden ook gesprekken opgenomen.’ De opnames worden na gebruik voor coachingsdoeleinden vernietigd, maar toch wordt deze praktijk straks verboden.

Hirsch Ballin publiceerde onlangs een wetsvoorstel dat beoogt de bescherming van de privacy te versterken. Op grond van het wetsvoorstel moeten de coaches van Bosman voor elk gesprek dat ze willen opnemen, eerst toestemming vragen aan de klant. Maar, zegt Bosman, ‘Dan gaan mensen zich anders gedragen, dus dan heeft het niet veel nut meer.’

Bewijs

Sommige bedrijven tapen gesprekken om naderhand over bewijsmateriaal te beschikken. ING bijvoorbeeld neemt alle gesprekken met beleggers op. Maar een woordvoerder van ING denkt niet dat de nieuwe wet tot problemen zou kunnen leiden. ‘Het staat in de algemene voorwaarden van de beleggingsrekening, en die moet door de belegger worden ondertekend.’ Probleem opgelost, zegt de woordvoerder.

De bedrijfstak die het meest wordt geraakt door de plannen van Hirsch Ballin, is de journalistiek. Een strikt tapeverbod zou een verborgen-camera-operatie zoals Peter R. de Vries uithaalde met Joran van der Sloot immers onmogelijk maken.

Daarmee houdt Hirsch Ballin in zijn wetsvoorstel evenwel terdege rekening. In de memorie van toelichting wordt op het tapeverbod een uitzondering gemaakt voor ‘het uitzonderlijke geval dit noodzakelijk is om misstanden aan de kaak te stellen’. De Vries kan dus zijn gang gaan.

Yolanthe

Maar er zijn meer bepalingen in het wetsvoorstel die de journalistiek raken. Publicatie van illegaal verkregen bestanden, zoals bijvoorbeeld foto’s of filmbeelden van privépersonen, is nu nog moeizaam aan te pakken. Hoe moeizaam, merkte Manon Thomas toen gestolen naaktfoto’s van haar verschenen op websites als GeenStijl. En Wesley Sneijder en Yolanthe Cabau van Kasbergen, die hun heimelijke omhelzing terugzagen op internet, gefilmd door een beveiligingscamera en illegaal doorverkocht.

Sneijder en Van Kasbergen lieten het erbij zitten, maar Thomas was weken zoet om de foto’s van het net te krijgen. Probleem was dat heling van goederen wel strafbaar is, maar van heling van ‘gegevens’ niet. Dat verschil gaat Hirsch Ballin opheffen. Een website die een bestandje (film, foto) koopt dat van diefstal afkomstig is, maakt zich schuldig aan heling. Dat kan straks vier jaar gevangenisstraf opleveren, en dan pas je als GeenStijlredacteur wel op.

Bovendien wil Hirsch Ballin het makkelijk maken de gewraakte publicatie verwijderd te krijgen. De officier van justitie krijgt de bevoegdheid om illegale publicaties van het net te halen. De rechter toets pas achteraf.

Dat gaat algemeen secretaris Thomas Bruning van journalistenbond NVJ te ver. ‘Natuurlijk moet je iets kunnen doen aan zulke publicaties. Maar ik vind het heel fundamenteel dat alle publicaties zijn toegestaan tenzij een rechter ze verbiedt.’

Hij ziet de officier van justitie niet als de juiste persoon om in te grijpen. Bruning: ‘Dat is een crimefighter in dienst van de staat. Niet iemand van subtiele afwegingen. Wij vinden dat die beslissing moet worden genomen door de rechter-commissaris. Die beslist bijvoorbeeld ook over een toestemming tot huiszoeking. Die is beter toegerust om een afweging van belangen te maken.’