Publiek heeft de weg naar horeca nog niet hervonden

De horeca zag haar omzet afgelopen kwartaal met bijna 6 procent dalen, meldt het CBS. Cafés en restaurants lijden met 7,3 procent het zwaarste verlies.

De neergaande lijn van vorig jaar zet zich daarmee door. ‘Herstel dient zich niet aan’, zegt een woordvoerder van Koninklijke Horeca Nederland. ‘Als het economisch minder gaat, zijn wij de eersten die het voelen. Restaurants lijden onder terugloop van zakelijke klanten. Het traditionele café wordt minder populair.’ Een koud voorjaar drukte de omzet verder.

Cafetaria’s en de fastfoodbranche doen het naar verhouding beter dan andere sectoren: de omzet nam met slechts 3 procent af. Volgens de horecabond vindt een verschuiving plaats van middenklasserestaurants naar fastfood. ‘Fastfoodzaken leveren voor weinig geld goede, gezonde maaltijden, zoals je die vroeger in restaurants haalde.’

Hoewel het vanaf 2009 echt mis ging, hebben eigenaren van traditionele cafés het al jaren moeilijk. ‘Die CBS-cijfers lijken me nog te positief,’ zegt Remco Glas, sectorvoorzitter drankverstrekkende bedrijven binnen de horecabond. Zijn eigen café in IJmuiden maakt momenteel een doorstart. ‘Ik had een omzetverlies van 27 procent.’

Consumenten zoeken meer vermaak dan een gewone kroeg kan bieden. ‘Party-organisatoren zijn massaal actief op Hyves en Twitter, daarmee verliezen wij veel jongeren.’ Ook het rookverbod deed de omzet geen goed. Bovendien ondervindt de horeca in veel plattelandsregio’s concurrentie van zuipketen, meent Glas. ‘Dat zijn er in Nederland minimaal 3.500. Gemeenten zouden die illegale bouwsels keihard moeten aanpakken.’

Café-uitbaters proberen het hoofd boven water te houden door zich te ontwikkelen in de richting van een brasserie of lounge-café. Glas: ‘Ondernemers die er eten bij gaan doen, blijven rond het nulpunt of maken zelfs een klein plusje.’ Soms benutten ondernemers zelfs exploitatiemogelijkheden buiten de horeca. ‘Je moet creatief omgaan met de mogelijkheden van het pand, dus overdag de ruimte uitbaten voor vergaderingen, of desnoods kinderopvang.’

Terwijl de omzet afnam, steeg de prijs in restaurants en cafés het afgelopen kwartaal met 2, respectievelijk 3,4 procent – meer dan de inflatie. ‘De accijnzen gaan omhoog, verzekering en energie worden duurder, en dat moet allemaal worden betaald uit hetzelfde glaasje bier’, verklaart Glas. De horecabond adviseert ondernemers gezamenlijk inkopen te doen.

Glas vreest dat 2010 voor de horeca een slecht jaar blijft. ‘Consumenten moeten eerst het vertrouwen in de economie terugkrijgen.’ Zelf wacht hij op een gemeentelijke vergunning voor het plaatsen van een afzuiginstallatie in zijn vernieuwde café, dat ook maaltijden serveert. ‘Medio september hopen we weer te draaien.’