Ruzie om 'ongezonde' Spaanse tomaten

Een uitzending van het actualiteitenprogramma Netwerk, waarin werd gesteld dat Spaanse tomaten ongezonder zijn dan Nederlandse, heeft in Spanje grote beroering gewekt.

De EO zond het item des aanstoots uit op dinsdag 26 augustus. Presentator André Zwartbol leidde de reportage in met de tekst: ‘Spaanse tomaten zijn bespoten met allerlei bestrijdingsmiddelen en dus slecht voor de gezondheid.’ In de videoreportage zeggen de Nederlandse tomatenteler Frank van Kleef en Milieudefensie-woordvoerder Wouter van Eck dat Spaanse tomaten veel gif bevatten en dat Nederlandse supermarkten daarom geen Spaanse tomaten meer zouden moeten verkopen.

Het parlement van Andalusië, de regio waar de meeste Spaanse groente en fruit worden geteeld, heeft geklaagd bij de Nederlandse ambassade in Madrid. De Nederlandse Landbouwraad in Spanje, Carel Heringa, geeft de boze Spanjaarden gelijk. Hij schrijft in een verklaring op de website van de ambassade dat de ‘Spaanse tuinbouwsector ten onrechte in een kwaad daglicht is gesteld’. ‘Die tomaten bevatten geen gif en ze voldoen, zoals Hortyfruta stelt, aan de strenge Europese normen’, aldus Heringa.

Wouter van Eck van Milieudefensie is niet onder de indruk. ‘Ik zie uit naar de rechtszaak’, zegt hij in reactie op het dreigement van Hortyfruta. Heringa’s bewering dat Spaanse tomaten aan de normen voldoen, is volgens hem onjuist.

In Netwerk onderbouwt Van Eck zijn aanval op de Spaanse tomaat met cijfers van de Voedsel- en Waren Autoriteit (VWA). Uit steekproeven van de VWA blijkt dat Spaanse tomaten gemiddeld zes keer zoveel bestrijdingsmiddelen bevatten als Nederlandse. Zeven van de 45 Spaanse monsters overschreden de Europese limieten.

Desondanks zegt een VWA-woordvoerder in eerste instantie: ‘Als Spaanse tomaten niet aan de normen voldoen, mogen ze hier niet eens verkocht worden.’ Geconfronteerd met de resultaten van de eigen steekproef: ‘Oh, dat wist ik niet. Dat moet ik dan even navragen.’

Even later: ‘Ik kan die cijfers niet zo snel terugvinden, maar het klopt dat in 2005 13 procent van de in de EU geproduceerde groente en fruit de bestrijdingsmiddelennorm overschreed. Dat komt inderdaad zo’n beetje in de buurt van zeven op 45 monsters. Maar overschrijding van de norm staat niet gelijk aan gezondheidsrisico. De normen zijn heel streng, dus daar is wel meer voor nodig.’

Uit een VWA-rapport uit 2006 blijkt ook dat Nederlandse groente en fruit met 4 procent overschrijdingen veel ‘schoner’ zijn dan het Europese gemiddelde.

De EO bevestigt dat er een verzoek tot rectificatie is binnengekomen. De omroep heeft dat nog in beraad.