Starbucks moet inbinden na te snelle groei

Koffiegigant Starbucks sluit de komende twaalf maanden zeshonderd filialen in de Verenigde Staten. Ook schrapt het bedrijf 12 duizend banen.

Topman Howard Schultz wil door het sluiten van filialen de ‘kannibalisatie’ van Starbucks een halt toeroepen. Sinds 2004 is de omvang van de koffieketen verdubbeld. De agressieve uitbreidingspolitiek van het bedrijf heeft ertoe geleid dat nieuwe Starbuckswinkels een kwart tot een derde van de koffieconsumptie weg snoepen bij bestaande filialen. 70 procent van de koffieshops die Starbucks gaat sluiten, bestaat minder dan drie jaar.

Ook de stijgende prijzen en het dalende consumentenvertrouwen in de VS spelen de koffieverkoper parten. De Amerikaanse consument moet bezuinigen en koffieverslaafde automobilisten rijden vanwege de dure benzine niet meer langs het afhaalloket van Starbucks. Meer dan de helft van de filialen die worden gesloten, heeft een drive-through-loket.

Het sluiten van de filialen heeft gevolgen voor de omzetverwachting. Analist Matthew DiFrisco van Oppenheimer & Co verwacht een inkomstenderving van 600 miljoen dollar (380 miljoen euro). Maar door het wegvallen van de ‘kannibalen’ vloeit een deel van de koffieverkoop – DiFrisco schat zo’n 180 tot 360 miljoen dollar (114 tot 228 miljoen euro) – toch weer terug in de kas van Starbucks.

De resultaten van de koffiespecialist vallen al langer tegen. Starbucks is in een felle concurrentiestrijd verwikkeld met McDonalds en Dunkin’ Donuts. Die fastfoodketens installeerden koffiecorners voor espresso en cappuccino in hun filialen, om een graantje mee te kunnen pikken van de luxe koffiemarkt. Die formule is een succes. Starbucks heeft moeite om zich te onderscheiden van de hamburger- en donutverkoper en de hoge prijzen te rechtvaardigen. Begin dit jaar kwam Starbucks dan ook met de ‘one dollar cup’, een kop koffie voor een dollar.

Het huidige afslankplan van de koffiegigant komt niet onverwacht. Het bedrijf had al eerder aangekondigd honderd filialen te sluiten. Dat aantal is nu uitgebreid tot zeshonderd. De vakbonden hebben Starbucks gevraagd bekend te maken welke filialen gesloten zullen worden.

Beleggers reageerden enthousiast op de plannen van de koffiegigant. De koers, die de afgelopen twee jaar halveerde, klom gisteren met 0,38 procent tot 15,68 dollar.

Internationaal is de koffieketen van plan verder uit te breiden. Starbucks is inmiddels in meer dan veertig landen gevestigd. In Nederland zijn drie vestigingen van Starbucks, alledrie op luchthaven Schiphol. Het bedrijf heeft geen concrete plannen om op andere Nederlandse vliegvelden of op treinstations filialen te openen.