Kredietcrisis is ontembaar monster

De kredietcrisis is een hardnekkig monster. Al drie keer dacht de financiële wereld het te hebben verslagen, maar helaas...

Het begon ooit met armlastige Amerikanen die hun hypotheeklasten niet meer konden betalen. De schade voor Amerikaanse hypotheekbanken bedroeg hooguit enkele miljarden dollars. Inmiddels is de hele wereld geïnfecteerd – tot aan Fortis aan toe – en worden bedragen genoemd die in de duizenden miljarden lopen. Beleggers zijn tot nu toe de grootste slachtoffers. Zij hebben hun aandelen snel in waarde zien dalen. Maar langzaamaan wordt, via de banken en de pensioenfondsen, ook de rest van de economie aangetast.

Waarom slagen bankdirecteuren, federale bankpresidenten en politici er niet in de kredietcrisis voor eens en altijd te verslaan?

De Amerikanen weten zich er duidelijk geen raad mee. In het verleden gingen ze crises te lijf door keer op keer de rente te verlagen. Dat wapen is echter bot geworden. De renteverlagingen die president Ben Bernanke van de centrale Amerikaanse bank Fed het afgelopen jaar doorvoerde, boden hooguit tijdelijk verlichting. Nieuwe verlagingen zijn niet verantwoord omdat die de inflatie verder zullen aanwakkeren. En die is door de dure olie al te hoog.

De Verenigde Staten kregen ook altijd hulp van vreemde mogendheden met te veel geld. Landen als Japan, China of de Arabische oliestaten waren altijd bereid geld te lenen, maar die bereidheid neemt snel af.

Bij gebrek aan een echte oplossing schuiven de Amerikanen het probleem voor zich uit, met als gevolg dat het alleen maar groter wordt. Toen de commerciële banken weigerden nog langer hypotheken te verstrekken, namen de door de overheid gedekte hypotheekbanken Freddie Mac en Fannie Mae het over.

Dat ging een tijdje goed, maar vorige week werden ook Freddie Mac en Fannie Mae ineens door het monster besprongen. Ze zaten zomaar met een gat van vele miljarden en er was niemand om dat te dichten.

En dus wordt het probleem nu doorgeschoven naar de Amerikaanse overheid. Die moet iets doen. Freddie Mac en Fanny Mae verstrekken driekwart van de nieuwe hypotheken. Als zij wegvallen, stort de Amerikaanse huizenmarkt in. Minister Paulson (Financiën) probeert het vertrouwen in Freddie Mac en Fannie Mae te herstellen, in de hoop dat anderen weer willen investeren.

Dat leverde gisteren een succesje op, maar het is niet waarschijnlijk dat het monster hiermee is onthoofd. Het nachtmerriescenario is dat de banken toch weer in financiële problemen komen en de Amerikaanse overheid ze moet nationaliseren. Hierdoor zullen financieringstekort en staatsschuld naar astronomische hoogten stijgen. En dan is er niemand meer naar wie het probleem kan worden doorgeschoven. ‘Alleen de grootste optimisten geloven dat het ergste binnenkort voorbij is’, schrijft zakenkrant The Financial Times in zijn commentaar. ‘De crisis wordt alleen maar erger.’